Hepatit B virusunun ve tedavisinde kullanılan anti-viral ajanların konak DNA`sına olan genotoksik etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR ÖZKAL
Danışman: HATİCE ILGIN RUHİ
Özet:ÖZET Hepatit B Virüsünün ve Tedavisinde Kullanılan Anti-viral Ajanların Konak DNA 'sına Olan Genotoksik Etkileri Bu çalışmanın amacı, hepatit B virüsünün konak DNA'sma olan genotoksik etkisinin saptanmasıdır. Ayrıca HBV'ye karşı geliştirilen anti-viral ajanların konak DNA' sına olan etkisinin saptanması da planlanmıştır. Çalışmaya 31 kronik hepatit B hastası, 20 taşıyıcı ve 20 kontrol dahil edilmiştir. Her üç grupta da genotoksik etkiyi ve dolayısıyla oluşan kromozomal instabiliteyi saptayabilmek amacıyla kırık sayımı ve mikronukleus testi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar hasta grubu ve taşıyıcı gruplarında ayrı ayrı değerlendirilerek, alman veriler kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Daha sonra kronik hepatit B tanısı almış ve tedavi protokolü belirlenmiş 25 hastanın tedavinin 1. ve 6. aylarında kırık sayımı MN testinin yapılması planlanmıştır. Ancak bu 25 hastanın 12 tanesinin 1. ay değerlendirilmesi yapılabilirken, 6. ay verisi elde edilebilen hasta sayısı 8 düzeyinde kalmıştır. Değerlendirmeler sonucunda kronik hepatit B hastalarının ve taşıyıcıların kırık değerleri kontrolle karşılaştırıldığında yüksek bulunurken; MN değerleri açısından 3 grup arasında fark bulunamamıştır. Ayrıca tedavinin etkisini değerlendirmeye yönelik çalışmada, tedavinin 1. ayında MN sıklığında (%c) belirgin artış görülüyor olsa da, bu grupta yer alan olgu sayısının azlığı nedeniyle kesin sonuçlara varılmasının yanlış olacağı düşünülmüştür. Sonuç olarak bu çalışmayla HBV'nin hem kronik hepatit B'li hastalarda hem de taşıyıcılarda kromozomal instabiliteye yol açtığı gösterilmiştir. Taşıyıcı kırık oranlarının hasta değerlerine yakın oluşu, bu grubun da hastalar kadar önemsenmesi gerekliliğine dikkat çekmektedir. Farklı tedavi protokollerinin konak genomuna etkisinin saptanabilmesi ve bu protokoller arasında anlamlı karşılaştırmalar yapılabilmesi amacıyla hasta sayısının artırılması planlanmıştır. Anahtar Sözcükler : Hepatit B, genotoksik etki, lamivudin, interferon, mikronukleus, kromozomal kırık. 42