Türk Miras Hukukunda denkleştirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECATİ ŞÜKRÜ BAYRAMOĞLU
Danışman: HASAN AYRANCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mirasta denkleştirme, mirasbırakanın sağlığında müstakbel ve muhtemel yasal mirasçılarına onların miras paylarına mahsuben yapmış olduğu karşılıksız kazandırmaların aynen veya değerlerinin miras paylarına mahsup edilmek suretiyle terekeye geri dönmesini sağlayan bir işlemdir. Mirasta denkleştirme kurumunun amacı, mirasbırakandan sağlar arası karşılıksız kazandırma almış olan mirasçının böyle bir kazandırma almamış olan mirasçılara göre daha iyi bir konumda olmasını önlemek ve miras paylaşılmasında yasal mirasçılar arasında eşitliği hakkaniyeti tesis etmektir. Denkleştirmeye tabi bir kazandırmadan söz edebilmek için, bu kazandırmanın mirasbırakan tarafından sağlığında, yasal mirasçısına miras payına mahsuben yapılmış olması gerekir. Bir kazandırmanın miras payına mahsuben yapılıp yapılmadığı mirasbırakanın iradesine göre tayin edilir. Mirasbırakanın bu hususta herhangi bir beyanı yoksa Kanunun ilgili hükümleri devreye girecektir. Bu hükümlere göre; altsoya Medeni Kanun madde 669/II?de sayılmış olan çeyiz, kuruluş sermayesi, malvarlığını devretme, borçtan kurtarma ve benzeri kazandırmalar kural olarak miras payına mahsuben yapılmıştır. Altsoy dışındaki mirasçılara yapılan karşılıksız kazandırmalar ise kural olarak miras payına mahsuben yapılmamıştır. Kanun koyucu, mirasbırakanın yapmış olduğu bazı karşılıksız kazandırmaları denkleştirmeden muaf tutmuştur. Bunlar; Medeni Kanun madde 674/I?de düzenlenen alışılmış ölçülerdeki eğitim-öğrenim masrafları ve Medeni Kanun madde 675/I?de düzenlenmiş olan olağan hediyeler ile evlenme sırasında yapılan geleneğe uygun giderlerdir. Denkleştirme ilişkisinin tarafları yasal mirasçılardır. Mirasbırakandan denkleştirmeye tabi kazandırma almış olan yasal mirasçı, diğer yasal mirasçılara karşı bu kazandırmayı denkleştirmeyle yükümlüdür. Denkleştirme yükümlülüğü mirasçılık sıfatına bağlı olduğundan; red, çıkarılma, yoksunluk, feragat gibi sebeplerle mirasçılık sıfatını kaybedenler denkleştirme ile yükümlü olmazlar. Bu durumda mirasçılık sıfatını kaybeden mirasçıya ait denkleştirme yükümlülüğü, onun yerini alan mirasçılara, miras paylarında meydana gelen artış oranında geçer. Denkleştirme yükümlülüğünün ifasında denkleştirme borçlusu seçimlik hakka sahiptir. Mirasçı söz konusu kazandırmayı isterse terekeye aynen geri verir; isterse kazandırmayı muhafaza eder ve değerini miras payına mahsup ettirir. Denkleştirme, kazandırma konusu malın denkleştirme anındaki değerine göre yapılacaktır. Kazandırma konusu malda meydana gelen yarar ve zararlar ile bu mala ilişkin gelir ve giderlerin hesaplanması sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: 1. Miras hukuku 2. Denkleştirme 3. Tereke 4. Mirasın Paylaşılması