Ayaş ilçesi domates üreticileri örneğinde gıda güvenilirliğine ilişkin risk algılama önceliği ve risk yönetiminin yeterliliği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FUNDA KADİM

Danışman: BÜLENT GÜLÇUBUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güvenilir gıdanın arzı açısından üretimden tüketime kadarki tüm aşamalar önem taşımaktadır. Bu nedenle son yıllarda dünyada gıda güvenilirliğine bütüncül yaklaşılmakta, tarladan-sofraya gıda güvenilirliğinin sağlanması hedeflenmektedir. Gıda güvenilirliğinde birincil üretimde rol oynayan üreticiler riskleri kendi bakış açıları ile gördükleri ve sübjektif olarak değerlendirdikleri için algıladıkları riskin miktarı ve düzeyi de bireye bağlı olarak değişmektedir. Tarımsal üretimde erkekler kadar kadınların da görev almaları ilaçlama, gübreleme, hasat, vb. faaliyetlerin kadınlar tarafından da yapılıyor olması toplumsal cinsiyet bakış açısı ile konunun irdelenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu tez çalışmasında domates üretiminde rol oynayan bireylerin güvenilir domates üretimi ile gıda güvenilirliği konusundaki tutum, davranış ve mevcut risk algıları, bilgi kaynakları ile ilgili risk algıları, risk yönetiminin faaliyetleri konusundaki bilgi düzeyi ve mevcut algıları toplumsal cinsiyet bakış açısı ile belirlenmeye çalışılmıştır. Ayaş ilçesi kırsal mahallelerindeki 256 üreticiye yüz yüze görüşme yolu ile anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bazı verilere göre; kadınların güvenilir domates üretimi ve gıda güvenilirliği yeterli bilgiye sahip olmadıkları, konu hakkında eğitim ve yayım faaliyetlerinden faydalanamadıkları, uygulanacak ilaç miktarını belirlerken uzmanların tavsiyelerine uyduğunu (%44.6), ilaç uygulama esnasında tavsiye edilen doza tamamen uydukları (%91.3) görülmüştür. Domates üreticisi erkeklerin uygulanacak ilaç miktarını belirlerken kutunun üzerinde yazılanlara uyduğunu (%33.5), ilaç uygulama esnasında tavsiye edilen doza tamamen uyanların (%67.1) yanında tavsiye edilen dozun üzerinde ilaç uygulama eğiliminde olanların da (%32.9) olduğu görülmüştür. Erkeklerin internet erişimi %50.9 iken, kadınların %15.9 oranındadır. Risk yönetiminin güvenilir gıda üretimi konusundaki faaliyetleri hakkında kadınların bilgisi yeterince bulunmamaktadır. Çalışmada elde edilen diğer sonuçlar ışığında risk yönetimince dikkate alınması gereken hususlara, geliştirilmesi gereken stratejilere ve politikalara yönelik önerilerde de bulunulmuştur.