Diyabetik bireylerde vitamin D düzeyinin glisemik kontrole etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÖZDEMİR
Danışman: RIFAT EMRAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Diabetes mellitus, tüm dünyada ve ülkemizde sıklığı giderek artan morbidite ve mortalitesi yüksek bir hastalıktır. Günümüzde Vitamin D' nin iskelet dışı etkileri de gösterilmiş olup, bunlardan birisi de glisemik regülasyon üzerine olan etkisidir. Biz çalışmamızda diyabetik bireylerde Vitamin D düzeyinin kan şekeri regülasyonundaki rolünü incelemeyi planlandık. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniğine 01.01.2005 - 30.04.2019 tarihleri arasında başvuran Diabetes Mellitus tanılı 518 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamızın birinci aşamasında bütün hastaların Vitamin D düzeyleri ile demografik ve klinik özellikleri, glisemik ve metabolik parametreleri, diyabet komplikasyonları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmamızda hastaların başlangıç D vitamini düzeylerine göre 3 farklı gruplandırma yapılmış ve her gruplandırma sisteminde vakalar ayrı ayrı karşılaştırılarak analiz edilmiştir. İlk gruplandırma 25(OH) Vitamin D 30 µg/L olanlar şeklinde üç farklı grup oluşturularak yapılmıştır. Son olarak da vakalar başlangıç D vitamini düzeylerinin ağırlıklı ortalamaları kullanılarak çeyreklik dilimlere ayrılmıştır. Çalışmamızın ikinci aşamasında ise başlangıç başvurusundan 3-6 ay sonra tekrar poliklinik başvurusu olan 196 hastanın başlangıç ve kontrol verileri incelenmiştir. Bu hastalar Vitamin D replasmanı alan veya almayan olarak sınıflandırılmış, grupların demografik özellikleri ve biyokimyasal parametrelerindeki değişim karşılaştırmalı analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda hastaların başlangıç verileri değerlendirildiğinde her üç gruplandırma şeklinde de Vitamin D düzeyi ile bel çevresi, açlık kan şekeri, HbA1c ve HDL-K düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda Vitamin D düzeyi >30 µg/L olan hastaların açlık kan şekeri, HbA1c düzeyleri ve bel çevreleri daha düşük iken, HDL-K düzeyleri daha yüksek saptanmıştır. Bu sonuçlar baz alındığında Vitamin D' nin ≥30 µg/L tutulması ile HbA1c ve açlık kan şekeri düzeylerinde düşme gözlendiği ve glisemik kontrollerinin daha iyi sağlanabildiği söylenebilir. Literatürde Vitamin D düzeyinin glisemik ve metabolik parametreler üzerinde olumlu etkisi olduğunu gösteren çalışmalar mevcut olup, bizim çalışmamız da bunu destekler niteliktedir. Çalışmamızın ikinci basamağında yapılan analizlerde Vitamin D replasmanı alanların D vitamini düzeylerinde anlamlı artış saptanırken, diğer demografik özellikleri ve biyokimyasal parametrelerinde anlamlı değişim gözlenmemiştir. Ancak çalışmamızda replasman alan grubun replasman sonrası Vitamin D düzeylerinin 30 µg/L' nin üzerine çıkarılamamış olması nedeniyle glisemik parametrelerde anlamlı değişim saptanamamış olabilir. Eğer replasman sonrası hedeflenen Vitamin D düzeylerine ulaşılabilseydi, D vitamininin glisemik parametreler üzerine olumlu etkisi daha net gösterilebilirdi. Sonuç: Çalışmamızda Vitamin D düzeylerinin glisemik kontrol üzerine olumlu etkisi olduğu saptanmış olup, Vitamin D replasmanının glisemik parametreler üzerine etkisi mevcut çalışma tasarımımızla kanıtlanabilmiş değildir. Bu konuda randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Açlık kan glukozu, Vitamin D, HbA1c, Lipid profili,