Ailevi akdeniz ateşi olan çocuklarda genotip fenotip ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA ŞAHİN
Danışman: ZEYNEP BİRSİN ÖZÇAKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ailevi Akdeniz ateşi otozomal resesif geçişli; tekrarlayan ateş ve peritonit, artrit, plörit gibi poliserözit atakları ile karakterize otoinflamatuar bir hastalıktır. Türk, Ermeni, Arap ve Yahudi gibi Akdeniz kökenli toplumlarda sık görülmektedir. Hastalıkla ilgili gen (MEFV geni) 1997‟de iki grup tarafından tanımlanmıştır. Genotiplendirme AAA‟nın çok farklı klinik bulgular ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın amacı kliniğimizde AAA tanısı ile izlenen hastaların klinik, laboratuar, genetik ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi, genotip fenotip ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmaya 2013-2015 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Romatoloji Polikliniği‟nde AAA tanısı ile izlenen hastalar dahil edildi ve hastaların dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Genotip fenotip değerlendirmesi yapmak amacıyla hastalar mutasyon sonuçlarına göre alt gruplara ayrıldı. Hastalar iki mutasyonu ve tek mutasyonu olanlar, 2 mutasyonu olan hastalar; M694V homozigot, M694V/diğer mutasyon, M694V mutasyonu taşımayanlar ve tek mutasyonu olan hastalar; M694V taşıyan ve taşımayanlar olarak sınıflandırıldı. Gruplar arasında demografik, klinik ve laboratuar bulguları, tedavi yanıtı, hastalık ağırlık skoru parametreleri açısından karşılaştırmalar yapıldı. Çalışmaya AAA tanısı ile izlenen 317 (170 kız, 147 erkek, ortalama yaş 12,5±5,7) hasta dahil edildi. Hastaların 299‟unda genetik inceleme yapılmış; 181‟inde (%61) iki mutasyon, 82‟sinde (%27) tek mutasyon saptanmıştır. Otuzaltı hastada (%12) mutasyon saptanmamıştır. İki ve tek mutasyonu olan AAA hastalarının karşılaştırıldığında; iki mutasyonu olan hastaların ailesinde AAA görülme sıklığı, son kullandığı kolşisin dozu, PRAS skoru ve şiddetli hastalık sıklığı oranının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü. İki mutasyonu olan hastalar M694V mutasyonu taşımalarına göre değerlendirildiğinde M694V taşıyan hastalarda ateş semptomunun daha sık olduğu saptandı. Homozigot M694V mutasyonu taşıyan hastaların yakınmalarının daha erken yaşta başladığı ve bu hastalarda eşlik eden hastalık, egzersizle bacak ağrısı ve topuk ağrısı görülme sıklığının anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü. Bu hastaların son kullandıkları kolşisin dozları ve PRAS skoru diğer gruplardan anlamlı derecede daha yüksek, hafif PRAS evresi sıklığı ise diğer gruplardan daha düşük saptandı. M694V heterozigot mutasyonu olan hastalarda artralji, egzersizle bacak ağrısı, topuk ağrısı görülme sıklığı diğer heterozigot mutasyonu olanlara göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak AAA‟da genotip fenotip ilişkisinin olduğu; özellikle iki mutasyon taşıyan hastaların tek mutasyonu olanlara göre ve homozigot M694V mutasyonu taşıyan hastaların diğer iki mutasyon taşıyan hastalara göre daha ağır hastalar olduğu görüldü. M694V mutasyonunun kas iskelet sistemi yakınmaları ile ilişkili olduğu saptandı.