Özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklara sahip anne babaların çocuklarını kabul-red düzeyleri ile sosyal destek algılarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM URUNCU EMİRDAĞI

Danışman: MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada özgül öğrenme güçlüğü tanısı olan, yedi –on iki yaşları arasında çocuğa sahip olan anne babaların, çocuklarını kabul-red ve sosyal destek düzeylerini belirlemek, anne babaların kabul-red ile sosyal destek algısı üzerinde etkili olabilecek etmenleri incelemek ve kabul-red ile sosyal destek düzeyleri arasında ilişki olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Bu çalışmanın örneklemini Ankara ili Mamak ilçesi Özel Eğitim Kurumlarına devam eden özgül öğrenme güçlüğü tanısı almış yedi-on iki yaş aralığında çocuğa sahip anne babalar oluşturmakta olup, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile 75 anne ve 75 baba olmak üzere 150 anne baba dahil edilmiştir. Bu çalışmada çocuklar ve aileleri hakkında bilgi edinmek için "Genel Bilgi Formu", özgül öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuğa sahip anne-babaların çocuklarını kabul-red düzeylerini belirlemek için Rohner, Saavedra ve Granum (1980) tarafından geliştirilen ve Erkman (2004) tarafından uyarlanan "Ebeveyn Kabul Red Ölçeği (Kısa Form)" ve özgül öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklara sahip anne babaların sosyal destek algılarını belirlemek için Kaner (2009) tarafından geliştirilen "Yenilenmiş Anne-Baba Sosyal Destek Ölçeği (YASDÖ)" kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre anne ve babaların red puanları orta seviyede, annelerin algılanan sosyal destek puanları orta seviyede, algılanan sosyal destekten memnuniyet puanları düşük seviyede, babaların hem algılanan sosyal destek hem de bu desteklerden memnuniyet puanları orta seviyede bulunmuştur. Anne babaların kabul-red düzeyleri ile sosyal destek düzeyleri arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda anne babaların kabul-red algıları üzerinde, öğrenim, çocukla yaşanan sorun, çocuğun arkadaşlarıyla/kardeşleriyle ve öğretmenleriyle olan iletişimini olumlu değerlendirip değerlendirmeme durumlarının bazı alt puanlar ve toplam puanlar üzerinde etkili olduğu ancak; cinsiyet, kardeş sayısı, özel eğitim desteği alma süresi, gebeliğinin planı olup olmaması, ailelerin bireysel eğitim planı (BEP) toplantılarına katılıp katılmamalarının etkili olmadığı görülmüştür. Anne babaların sosyal destek algısı üzerinde kardeş sayısının, gebeliğin planlı olup olmaması, öğrenim, çocukla yaşanan sorun, çocuğun arkadaşlarıyla/kardeşleriyle ve öğretmenleriyle iletişimini olumlu değerlendirip değerlendirmeme durumlarının bazı alt puanlar ve toplam puanlar üzerinde etkili olduğu ancak; cinsiyet, özel eğitim desteği alma süresi, ailelerin bireysel eğitim planı (BEP) toplantılarına katılıp katılmama durumunun etkili olmadığı görülmüştür.