Boyut sıfatlarının birlikte kullanıldıkları adlarla sergiledikleri görünümler: yabancı dil olarak Türkçenin öğretimine yönelik bir değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSEL TAN ELMAS
Danışman: GÜLSÜN LEYLA UZUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, sıfat grubu içinde önemli bir yere sahip olan boyut sıfatlarının, birlikte kullanıldıkları adlarla sergiledikleri görünümler bağlamında nasıl bir ulamsal dağılım sergiledikleri araştırılmış, boyut sıfatı ve ad birleşimiyle oluşan sözcük birlikteliklerinin sergiledikleri görünümleri yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi süreci üzerinden ele alarak çok boyutlu bir sorgulama yapmak amaçlanmıştır. Tezin evrenini yabancı dil öğretimi sürecinde kullanılan Türkçe ders kitapları, ana dili konuşucularına yönelik hazırlanmış olan atasözleri ve deyimler sözlüğü, Türk öykü antolojisi oluşturmaktadır. Bu bağlamda, "Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metni"nde belirtilen ölçütler temel alınarak hazırlanan, Yunus Emre Enstitüsü tarafından geliştirilen Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti; Ankara Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezi TÖMER tarafından geliştirilen Yeni Hitit Türkçe Öğretim Seti; dilin yaratıcılık özelliğine ilişkin örneklerle yüksek oranda karşılaşılma olasılığı nedeniyle atasözleri ve deyimler sözlüğü; Türk öykü antolojisi örneklem olarak seçilmiştir. Verilerin değerlendirilme sürecinde boyut sıfatı ve ad birlikteliğiyle oluşan sözcük birleşimleri tespit edilmiş, sözcük birlikteliğini oluşturan adın sahip olduğu anlam özelliğinin birlikteliğinin niteliğine etkisi üzerine saptamalar yapılmıştır. Söz konusu saptamalar yapılırken eşdizimli yapılar sözcük birleşimlerinden ayrıştırılmış, bu ayrıştırmaya ilişkin sorgulama Mersin Üniversitesi Türkçe Ulusal Derlemindeki sıklık değerleri kullanılarak yapılmıştır. Türkçede boyut sıfatlarının birlikte kullanıldıkları adlarla sergiledikleri görünümlere ilişkin elde edilen sonuçların Türkçenin yabancı dil olarak eğitimi sürecinde görev yapan eğitimcilere ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin dilsel gelişimlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu amaç doğrultusunda boyut sıfatı ve ad birleşimiyle oluşan sözcük birlikteliklerinin sergiledikleri görünümler yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi süreci üzerinden ele alınmış; böylelikle bu konu hakkında Türkçe üzerine yapılan çalışmalara temel oluşturmak amaçlanmıştır.