TARIMSAL İŞLETMELERDE FİNANSAL OKURYAZARLIK DÜZEYİ KARŞILAŞTIRMASI: ESKİŞEHİR İLİ ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT CAN

Danışman: Erdoğan Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Eskişehir ilinde bulunan tarım işletmelerinin sosyoekonomik yapısı ve finansal okuryazarlık düzeyleri araştırılmıştır. Araştırmada, Eskişehir'de bulunan tarım işletmelerinin finansal okuryazarlık düzeyleri, tarımsal kredi kullanımının az ve fazla olduğu ilçelerin seçimi ile karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Bu bakımdan ilde Sivrihisar ve Han ilçelerinde kredi kullanım düzeyi dikkate alınarak gayeli olarak seçilen 83 işletmeye sorular yöneltilerek araştırma planlanmıştır. İşletmelerin sosyoekonomik yapısı incelendiğinde, çiftlik sermayesinin aktif sermayesi içerisindeki payı %73,02 olarak tespit edilmiştir. İşletme sermayesinin aktif sermayesi içerisindeki payı %26,98' tir. Toplam gayrisafi hasılası incelendiğinde bitkisel üretim değeri %63,04 ve hayvansal üretim değeri %36,96 olarak bulunmuştur. Aktif sermayenin %12,56' sı yabancı sermayeden, %87,44'ü öz sermayeden oluşmaktadır. Toplam işletme masrafı %59,83' ü değişen masraflar, %40,17' si sabit masraflar olarak dağılmaktadır. Toplam aile gelirinin %93,12' si tarımsal gelir, %6,88' i tarım dışı gelirdir. İşletmelerin ekonomik rantabilite oranı %5,40, mali rantabilite oranı %6,17 ve rantabilite faktörü %31,50 olarak bulunmuştur. İşletmelerin sermaye devir oranı %17,14, cari oran ise %1,01 olarak hesaplanmıştır. Tarım işletmelerinde çiftçilerin %68,67'si paranın zaman değerini doğru anlamaktadır. Harcama ve bütçe denkliği konusunda işletmelerin %51,81' i bunun denk olduğunu ifade etmişlerdir. İşletmelerin %50,60'ı basit faizi doğru bilmemektedir. Ayrıca tarımsal işletmelerin %81,93' ü mali kayıt tutmadıklarını ve %66,17'si finansal eğitimin önemli olmadığını düşünmektedir. İncelenen işletmelerin risk çeşitlendirmesine bakıldığında %87,95'i risk çeşitlendirmesi yapmadığını ifade etmiştir. Finansal okuryazarlığı ölçmede kredi kullanımı ve finansal piyasalarla ilişki, talep edilen finansal ürünler ve kullanımı, finansal yönetimde mevcut yapısal durum ve sorunlar, finansal bilgi düzeyi ve finansal okuryazarlıkta farkındalık düzeyi ve başarıya önem vermeye ilişkin araştırmaların artması önemli görülmektedir.