Gruplarla sosyal hizmetin aile içi şiddete maruz kalmış kadınların öz yeterlik düzeyine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM MUSLU KÖSE

Danışman: Veli Duyan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma ile aile içi şiddet mağduru kadınlarda gruplarla sosyal hizmet müdahalesinin, kadınların öz yeterlik düzeyini nasıl etkilediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma, niteliksel ve niceliksel araştırma tekniklerinin birlikte yer aldığı karma yönteme göre yapılandırılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel boyuta göre öz yeterliği arttırmaya yönelik 10 oturumluk grup çalışması tasarlanmıştır. Grup çalışması öncesinde ve sonrasında bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Grup çalışması öncesi yapılan bireysel görüşmeler, kadınları tanımaya ve içinde bulundukları şiddet yaşantısını anlamaya yönelik iken, grup çalışması sonrası yapılan bireysel görüşmeler grup çalışmalarının etkinliğini değerlendirmeye yöneliktir. Grup çalışması sonuçları, yapılan süreç analizi ve MAXQDA 2020 programı kullanılarak yapılan tematik analiz ile ortaya çıkmıştır. Nicel boyutta ise çalışmanın kadınların öz yeterlik düzeylerini ne ölçüde etkilediğini belirlemek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan grup çalışması analizinde şiddet yaşantısı, duygular, güçlükler, güçlenme ve öz yeterlik temaları ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar aile içi şiddet mağduru kadınlarda öz yeterliği arttırmaya yönelik tasarlanan gruplarla sosyal hizmet uygulamasının; kadınların maruz kaldıkları yoğun şiddet yaşantılarını dile getirmelerine, duygularını açıkça ifade edebilmelerine, bu süreçte karşılaştıkları güçlükleri tanımlamalarına, güçlenmelerine ve öz yeterliklerinin artmasına olanak sağladığını göstermektedir. Grup çalışmasının son oturumunda alınan geri bildirimler ve grup çalışması sonrasında yapılan bireysel görüşmeler, gerçekleştirilen grup müdahalesinin katılımcıların öz yeterliklerinin artmasında yardımcı olduğunu göstermektedir. Nicel analizler sonucunda ise deney grubunun hem genel öz yeterlik hem de aile içi şiddetle başa çıkma öz yeterliği puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme tespit edilmiştir.