Fen bilimleri dersi öğretiminde Ters Yüz Sınıf Modelinin öğrencinin akademik başarısına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERAL EVCİ
Danışman: Canay Demirhan İşcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknoloji hayatın her alanında olduğu gibi eğitim sürecine de birçok yenilik, yarar ve kolaylık getirmiştir. Öyle ki teknolojinin ortaya çıkardığı bilgisayarlar, tabletler, etkileşimli tahtalar, akıllı telefonlar, projeksiyon ve ses cihazları gibi araçlar sınıflara girmiş, öğretmen ve öğrenciler tarafından günlük hayatta olduğu gibi derslerde de oldukça etkin bir biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi başta sağlık olmak üzere, sosyal ve ekonomik uygulamalar, eğitim sistemi gibi yapılar üzerinde çok yönlü değişimler yaratmıştır. Covid-19 pandemisine bağlı süreçte okullar ve üniversiteler yaygın olarak yüz yüze eğitime ara vermiş, uzaktan eğitime geçilmiştir. Uzaktan eğitim nedeniyle, teknoloji kullanımı tercih olmaktan çıkıp zorunluluk halini almıştır. Eğitimde teknoloji kullanımının önemi, öğretmen ve öğrencilerin eğitim teknolojilerini kullanmaya hazır olmasının gerekliliği, Covid-19 pandemisine dayalı "acil" uzaktan eğitime geçiş sürecinde deneyimlenerek görülmüştür. Uzaktan eğitim ya da eğitimde teknoloji kullanımı ile ilgili deneyimler her ne kadar pandemi sürecinde yaygınlaşmış olsa da yüz yüze eğitime alternatif uygulamaların ortaya çıkması yeni değildir. Gelişen teknolojiler, zaman içinde eğitimde bir paradigma değişikliği yaratmış, bu da çeşitli eğitim modellerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Teknolojiyle bütünleşmiş olarak yürütülebilen farklı eğitim modellerinden birisi de evde ders; sınıfta ödev ve uygulamalı çalışmalar yapma olarak tanımı yapılan Ters Yüz Sınıf Modelidir (TYSM). Bu araştırmanın amacı, TYSM'nin ilkokul 4. sınıf Fen Bilimleri dersinde öğrencilerin akademik başarısına etkisini ortaya koymak, modelin uygulamasına ilişkin öğrenci ve velilerin görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada; ilkokul 4. sınıf Fen Bilimleri dersinde TYSM'nin öğrencilerin akademik başarısına etkisi nedir? sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırma, yarı deneysel desenlerden eşitlenmemiş kontrol gruplu desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın deney ve kontrol grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında MEB'e bağlı Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan bir devlet ilkokulunun 4. sınıfında öğrenimine devam eden 22'si deney grubunda, 17'si de kontrol grubunda olmak üzere toplam 39 öğrenci oluşturmuştur. Deney grubunda sınıf dışı uygulamalar için 4. sınıf Fen Bilimleri dersi "Maddenin Özellikleri" ünitesi konularına ilişkin EBA üzerinden yayımlanan videolar kullanılmıştır. Sınıf içi uygulamalarda ise, araştırmacı rehberliğinde konu ile ilgili deney ve alıştırmalar yapılmıştır. Kontrol grubunda ise, dersler mevcut öğretim programının içerik ve etkinliklerine göre işlenmiştir. Her iki grupta da derslerin işlenişi yıllık plana ve öğretim programında belirtilen süreye bağlı olarak 7 hafta (21 ders saati) devam etmiştir. Araştırma, katılımcılara yapılan açıklamalar ile ön test ve son test uygulamaları için kullanılan iki haftalık süre dâhil toplam 9 hafta (27 ders saati) sürmüştür. Araştırmanın nicel verileri, "Maddenin Özellikleri" ünitesi kapsamında araştırmacı tarafından hazırlanan ve 25 sorudan oluşan akademik başarı testi aracılığı ile toplanmıştır. Deney ve kontrol grubunun ön test ve son test aracılığıyla elde ettikleri puanlar değerlendirilerek, ilgili grupların ön testleri ve son testleri arasında fark olup olmadığı analiz edilmiştir. Bu bağlamda aynı gruptaki farkı tespit etmek için ilişkili örneklemler için t testi, farklı iki grupta farkı tespit etmek için bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla, deney grubu öğrencileri ve bu öğrencilerin gönüllü velileri ile yapılan görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Görüşme sonucunda öğrencilerin ve öğrenci velilerinin TYSM'ye ilişkin görüşleri alınmış ve elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Tüm bu analizler neticesinde şu sonuçlara ulaşılmıştır: Deney ve kontrol gruplarına eş zamanlı olarak uygulanan akademik başarı testi, ön ve son test sonuçları incelendiğinde her iki grubun son test puanlarında olumlu yönde artış meydana geldiği, ancak bu artışın deney grubu lehine istatistiksel olarak kontrol grubundan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, TYSM uygulamasının yapıldığı deney grubu öğrencilerinin, kontrol grubu öğrencilerine göre daha yüksek başarı elde ettiği saptanmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine uygulanan kalıcılık testi sonuçları, deney grubu öğrencilerinin kalıcılık testinden aldıkları ortalama puanların, kontrol grubu öğrencilerinin kalıcılık testinden aldıkları ortalama puanlara göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğrenci ve velilerin büyük çoğunluğunun; TYSM'nin Fen Bilimleri dersine karşı olumlu etkiler yarattığını düşündükleri ve modelin diğer derslerde de yaygınlaştırılmasını istedikleri saptanmıştır. Araştırma sonuçlarından yola çıkarak, Eğitim Bilişim Ağı platformunda, tüm sınıf seviyelerinde ve farklı derslerde, etkileşimli ders içeriklerinin artırılmasının ve okullarda yaygın bir şekilde uygulanmasının faydalı sonuçlar doğurabileceği düşünülmüştür. TYSM'nin eğitim sistemimizde yaygınlaştırılmasını olanaklı kılmak, modelin uygulanmasına ilişkin altyapısal, finansal ve eğitsel desteğin sağlanması ile yakından ilgilidir. Bu bağlamda MEB başta olmak üzere üst kurullardan sağlanacak desteğin önemi büyüktür.