Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde bağlanma stilleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Psikiyatri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORÇUN AYKOL
Danışman: BEDRİYE ÖNCÜ ÇETİNKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın temel amacı ergenlerde kendine zarar verme davranışı ile anne babaya bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 55 ergenden oluşan örneklem (29 kız, 26 erkek) farklı iki şehirde bulunan iki özel psikiyatri kliniğine başvuran 14-18 yaşları arasındaki ergenlerden seçilmiştir (İstanbul ve Ankara). Kendine zarar verme davranışı (KZVD) olan grup okuma yazma bilen, en az bir kez kendine zarar verme davranışı olan ergenlerden oluşturulmuştur (n: 35). Yazılı bilgilendirilmiş onam formu 18 yaşında ise ergenlerin kendisine 18 yaşından küçük ise ailesine imzalatılmıştır. Zeka geriliği, psikotik bozukluk, şizofren tanısı alan ergenler çalışma grubuna dahil edilmemiştir. Kontrol grubu ise okuma yazma bilen, kendine zarar verme davranışı olmayan, psikoz ve mental retardasyon tanısı almayan ergenlerden (n= 20) oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmanın amacına göre hazırlanmış Sosyodemografik Veri Formu, Kendini Yaralama Davranışı Bilgi Alma Formu, Kendine Fiziksel Zarar Verme Davranışı Ayrıntılı İnceleme Formu, Anne Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre kendine zarar verme davranışı olan ve olmayan ergenlerin anne babaya bağlanma stilleri arasında fark yoktur. Ancak kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin kontrol grubuna göre aileleri tarafından anlaşılmayı daha çok istedikleri bulunmuştur. Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin depresyon puanlarının kendine zarar vermeyen ergenlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin kontrol grubuna göre okul başarıları daha düşüktür, okulda aldıkları ceza ve okula devamsızlık oranları daha fazladır. Yardım isteme davranışı bakımından her iki grup benzerdir. Örneklemin iki büyük şehir ve özel psikiyatri kliniğinden oluşması ve boyutu çalışmanın en büyük kısıtlılığıdır. Çalışmada anne babaya bağlanma ile kendine zarar verme davranışı arasında ilişki bulunmamasına rağmen bazı önemli sonuçlar bulunmuştur. Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin depresyon puanları yüksek, akademik başarıları düşüktür. Buna karşın yardım arayışları sınırlıdır. Kendine zarar verme davranışı olan tüm ergenler depresyon açısından riskli grup olarak değerlendirilmeli ve öncü rolündeki erişkinler (öğretmenler, rehber öğretmenler vb.) buna dikkat etmeli, kendine zarar verme davranışı olan ergenleri profesyonel yardıma yönlendirmelidir. Anahtar Kelimeler: Anne babaya bağlanma stilleri, depresyon, ergenlik, kendine zarar verme davranışı, yardım arama.