Ankara ili Ayaş ilçesinde kiraz yetiştiriciliği yapan tarım işletmelerinde ürün maliyetinin ve karlılık düzeyinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED İŞLEYEN

Danışman: FATMA FÜSUN ERDEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ile Ankara ili Ayaş ilçesinde kiraz yetiştiriciliğinde kullanılan fiziki girdi miktarları ve maliyetleri belirlenerek kiraz maliyeti ve karlılığı ortaya konulmuştur. Araştırmanın ana materyalini, Basit Tesadüfi Örnekleme Yöntemi ile tespit edilen 5 dekar ve üstü kapama kiraz bahçesine sahip 45 işletmeden anket yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Veriler 2017-2018 üretim dönemine aittir. İncelenen işletmelerde ortalama kiraz bahçe büyüklüğü 11,83 dekar, ağaçların yaşı 16,8 yıl, ağaç başına verim 85 kg, dekara verim 1785 kg ve dekar başına ağaç sayısı 21 olarak saptanmıştır. Bir dekar kiraz bahçesi tesis döneminde 57,91 saat işgücü, 29,60 saat çekigücü kullanılmıştır. Üretim döneminde ise dekara ihtiyaç duyulan işgücü 208,61 saat, çekigücü 9,48 saat olarak hesaplanmıştır. Tesis döneminde 5381,88TL/da olan toplam masrafın %38,6'sı değişen ve %61,4'ü ise sabit masraflardan oluşmaktadır. Üretim döneminde dekara ortalama masraf 4289,55 TL olarak saptanmıştır. Bu masrafın %72,5'i değişen, %27,5'i sabit masraflardan oluşmaktadır. Dört yıllık tesis masraflarında %44,41 ile çıplak arazi değerinin faizi, üretim döneminde ise %60,79 ile işgücü masrafları ilk sırada yer almaktadır. Bölgede tarım arazisinin arsa olarak değer görmesi çıplak arazi değerini ve dolayısı ile faizini, meyve özelliği ve ağaçların yüksek boyundan dolayı hasatın işgücü talebi işgücü masraflarının yüksek çıkmasına neden olmaktadır. Çalışmada; bir kilogram kirazın maliyeti 2,4 TL, gayrisafi üretim değeri 7907,55 TL/da, brüt kar 4797,23TL/da, net kar 3617,7 TL/da ve nispi kar 1,84 olarak hesaplanmıştır. Bölgede kiraz tarımında, üretim maliyetinin düşük olması, büyük bir pazara yakın olması, yüksek verim, ürünün kaliteli ve marka değerinin olması karlılık düzeyinin yüksek çıkmasını sağlamıştır.