Tanı -ameliyat süreci yakın zamanlı olan meme kanseri hastalarının öfke, depresyon, stresle başa çıkma ve sosyal destek değişkenleri açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLER GÜNDÜZ SÜTCÜ
Danışman: ŞENNUR KIŞLAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı tanı ve ameliyat süreci yakın olan meme kanseri hastalarında öfke, depresyon, stresle başa çıkma tarzları ve sosyal destek düzeylerinin incelemektir ve söz konusu düzeyler açısından hasta grubu ile kontrol grubunu karşılaştırmaktır.Bu amaç doğrultusunda 85 meme kanseri ameliyatı olmuş, kemoterapi ve radyoterapi tedavileri almamış kanser hastası ve benzer demografik özelliklere sahip 84 sağlıklı, toplam 169 kadın ile çalışılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Sürekli Öfke-Öfke Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılmıştır.Meme kanseri kadınların depresyon oranı % 18.8 olarak bulunmuştur. Ailesinde kanser öyküsü olan kadınların ailesinde kanser öyküsü olmayanlara göre, öfke-içte ve öfke-kontrol bakımından farklılaştıkları ve ailesinde kanserden dolayı kayıp öyküsüne göre ise sadece öfke-kontrol puanlarında farklaştıkları görülmüştür. Meme kanseri hastalarında geçmiş psikiyatrik öykü ve eşlik eden başka fiziksel hastalık açısından ise farklılaşmadığı görülmüştür.Meme kanseri hastalar ile kontrol grubundaki kadınların öfke, depresyon, stresle başa çıkma tarzları ve algıladıkları sosyal destek puanları arasındaki farklar bağımsız gruplar t-testi ile analiz edilmiş ve meme kanseri hastalarının depresyon, boyun eğici yaklaşım, aileden ve özel insandan alınan destek puanlarının kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür.Meme kanseri hastaları için yapılan korelasyon analizde depresyonun, stresle başa çıkma tarzlarından çaresiz ve boyun eğici yaklaşımlarla, sürekli öfke, öfke-içte ve öfke-dışa tarzlarıyla pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu gösterilmiştir. Aynı zamanda depresyonun, iyimser ve güvenli başa çıkma tarzlarıyla, arkadaştan ve aileden alınan sosyal destekle negatif yönde anlamlı ilişkisi gösterilmiştir.Regresyon analizi sonuçları meme kanseri hastalarında depresyonun yordanmasında çaresiz yaklaşım ve öfke-içte'nin pozitif yönde ve aileden alınan destek ve iyimser yaklaşımın negatif yönde etkileri olduğu göstermiştir.Anahtar sözcükler: meme kanseri, öfke, depresyon, stresle başa çıma tarzı, sosyal destek