Mevlana'da varoluşçu ve insancıl yaklaşım motifleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BABAK KHİRİZAD
Danışman: ÖZNUR ÖZDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mevlânâ'nın insan hakkındaki görüşleri, günümüz disiplinlerinin göz ardı ettiği birçok temel noktadan hareket etmektedir. O'nun tespitleri, modern disiplinlerin tespitleriyle zaman zaman paralellikler arz etse de yer yer onları aşacak ve ışık tutacak niteliktedir. Bu konuda Mevlana, bir üstün insan modeli olan Hz. Âdem'den hareket etmekte ve modern disiplinlere hâkim olan insanın ilkelliği noktasındaki olumsuz yaklaşımı reddetmektedir. Bu mânâda, insana çok büyük bir değer vererek onu kâinatın yaratılış gayesi, yaratılmışların en üstünü ve Allah'ın yeryüzündeki temsilcisi olarak gören Mevlânâ, insandaki kötülüğü aslî değil, arızî kabul etmektedir.Çalışmamızın birinci bölümünde, psikolojide varoluşçu ve insancıl yaklaşım konusunda Abraham Maslow ve Irvin Yalom'un teorilerinin esas alındığı insana bakış; ikinci bölümünde, Mevlânâ'nin hayatı; kişiliği ve insana bakışı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Mesnevi'de varoluşçu ve insancıl yaklaşım konusundaki bilgiler paylaşılmış ve sonrasında `Kendini Gerçekleştirme' konusu tartışılmıştır. Mevlânâ'nın insan tasavvuru ve tahlili, onu oluşturan unsur ve kuvvetler olarak kabul ettiği; akıl, ruh, gönül/kalp ve nefs'e olan bakışı incelenmiştir.Semavî dinler için Tanrı ve her şeyi Tanrı'nın yaratmış olması konusu bir problem olarak ortaya çıkmamaktadır. Mevlâna için de bir problem değildir ve eserlerinde, akıl ve mantık çerçevesinde bu konular çözümlenmiş görünmektedir. Ancak bazı bilim adamları ve düşünürler varoluşun bir başı ve sonu olmadığı, evrenin de Tanrı tarafından yaratılmadığı görüşüne sahiptirler.Aslında evrende varoluş an be an devam etmekte ve bir olgunlaşmaya doğru gitmektedir. Tam olgunlaşınca zıtlar birbirinden ayrılacak; yeni ve başka bir âlem gerçekleşecektir.