Hidroklorotiazid içeren farmasötik preparatlardaki etken maddelerin kemometrik yöntemlerle miktar tayinleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR ÜSTÜNDAĞ

Danışman: ERDAL DİNÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

262 ÖZET Hidroklorotiyazid İçeren Farmasötik Preparatlardaki Etken Maddelerin Kemometrik Yöntemlerle Miktar Tayinleri Bu çalışmada altı kemometrik yöntem (bivariate calibration (BC), multilinear regression calibration (MLRC), classical least-squares (CLS), inverse least-squares (ILS), principal component regression (PCR) and partial least-squares (PLS) yöntemleri hidroklorotiazid- spironolakton, hidroklorotiazid-amilorid hidroklorür ve hidroklorotiazid-kaptopril karışımlarını içeren farmasötik preparatlara başarıyla uygulandı. 1. Hidroklorotiazid-Spironolakton Karışımının Analizi Farmasötik tablet preparatında bulunan hidroklorotiazid ve spironolaktonun aynı anda miktar tayinleri BC, MLRC, CLS, ILS, PCR ve PLS yöntemleri ile gerçekleştirildi. Hidroklorotiazid ve spironolakton için 6-20 p.g/mL doğrusal çalışma aralığında bivariate kalibrasyon için 240 ve 270 nm optimum dalga boyları olarak seçildi. Kurulan kalibrasyon hidroklorotiazid ve spironolakton içeren farmasötik tablet preparatına uygulandı. MLRC yönteminde hidroklorotiazid ve spironolaktonun karışımı seçilen 10 dalga boyunda (225 nmden 295 nmye kadar) elde edilen lineer regresyon fonksiyonlarının kalibrasyonu kullanılarak analiz edildi. Kalibrasyon seti için 25 noktalı karışım dizaynına karşılık gelen 2-20 jig/mL hidroklorotiazid ve spironolaktonu içeren kalibrasyon sistemi kullanılarak CLS, ILS, PCR ve PLS kalibrasyonları 0. dereceden absorbsiyon spektrumları için 220-290 nm dalga boyu aralığında 15 noktadaki absorbans ölçümleri ile elde edildi.263 2. Hidroklorotiazid-Amilorid Hidroklorür Karışımının Analizi BC, MLRC, CLS, ILS, PCR ve PLS metodları farmasötik tablet preparatındaki hidroklorotiazid ve amilorid hidroklorürûn aynı anda miktar tayinlerinde kullanıldı. Bivariate kalibrasyonu için absorbans değerleri hidroklorotiazid ve amilorid hidroklorürün herbir karışımı için Kaiser tekniği ile bulunan optimum iki dalga setinde (270 ve 290 nm) ölçüldü. BC yöntemi ile hidroklorotiazid ve amilorid hidroklorür farmasötik tablet preparatında tayin edildi. Karışımdaki herbir ilaç için 10 lineer regresyon fonksiyonu 10 dalga boyu setinde (235 nm'den 280 nmye kadar) absorbansların ölçümü ile elde edildi. Tabletlerdeki hidroklorotiazid ve amilorid hidroklorürün aynı anda miktar tayinleri multilineer regresyon kalibrasyon yöntemi kullanılarak başarıldı. CLS, ILS, PCR ve PLS algoritmalarına göre kalibrasyonlar 25 noktalı karışım dizaynına karşılık gelen 4-28 jxg/mL hidroklorotiazid ve 2-10 ng/mL amilorid hidroklorür içeren kalibrasyon seti için 220 nm'den 385 nmye kadar dalga boyu aralığında 34 noktada absorbansların ölçümü ile kuruldu. Bu kemometrik kalibrasyonlar hidroklorotiazid ve amilorid hidroklorürü içeren bir farmasötik preparatın kantitatif analizine başarıyla uygulandı.