Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan bebeklerde nekrotizan enterokolit sıklığı, risk faktörleri, tedavi ve kısa dönem sonuçlarının değerlendirilmesi

MEHLİKA MERYEM SARI

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan bebeklerde nekrotizan enterokolit sıklığı, risk faktörleri, tedavi ve kısa dönem sonuçlarının değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHLİKA MERYEM SARI

Danışman: Emel Okulu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Nekrotizan enterokolit (NEK), antenatal, natal ve postnatal birçok risk faktörünün neden olduğu, intestinal iskemi ve nekroz ile seyreden, şiddetli hastalıkta sağ kalımın düşük olduğu, sağ kalan bebeklerde ise kısa ve uzun dönemde birçok morbiditeye neden olan gastrointestinal sistem hastalığıdır. Bu çalışmanın amacı, NEK sıklığını belirlemek, hastaların antenatal, natal, postnatal ve beslenme özelliklerini, klinik, laboratuvar ve radyolojik bulgularını, uygulanan tedavileri ve kısa dönem sonuçlarını değerlendirmek, ileri evre NEK ve mortalite için risk faktörlerini tanımlamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 1 Ocak 2015-31 Aralık 2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YYBÜ) yatmış NEK tanılı 51 bebeğin verileri retrospektif incelendi. Hastaların antenatal, natal ve postnatal verileri, beslenme özellikleri, klinik özellikleri, laboratuvar ve radyolojik bulguları, NEK öncesi, tanı anında ve tanı sonrası tedavileri, cerrahi tedavi ve ölüm oranları incelendi. Hastaların verileri Modifiye Bell kritelerine göre evre 1, evre 2 ve evre 3 NEK olarak üç gruba ayrılarak ve sağ kalan ve kaybedilen hastalar olarak iki gruba ayrılarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya NEK tanılı 51 hasta dahil edildi. Hastaların %58,8'i evre 1 NEK, %31,3'ü evre 2 NEK, %9,8'i evre 3 NEK idi. Hastaların gebelik haftası ortancası 28,2 hafta ve doğum ağırlığı ortancası 990 gr idi. Evre 3 NEK grubu ve kaybedilen hastaların gebelik haftası ve doğum ağırlığı ortancası anlamlı düşüktü. Evre 3 NEK grubunda doğum salonunda canlandırma uygulama oranı daha yüksek, 5. dk APGAR skoru daha düşüktü. Kaybedilen hastalarda sağ kalan hastalara göre doğum salonunda canlandırma uygulanma oranı daha yüksek, 5. ve 10. dk APGAR skoru ortancası daha düşüktü. Erken neonatal sepsis oranı, evre 3 NEK grubunda ve kaybedilen hastalarda daha fazlaydı. Respiratuvar distres sendromu, sürfaktan kullanımı, patent duktus arteriyozus sıklığı kaybedilen hastalarda daha yüksekti. NEK tanısı öncesi eritrosit transfüzyonu oranı Evre 3 NEK grubunda diğer evrelere göre daha yüksek, kaybedilen hastalarda NEK tanısı öncesi eritrosit ve taze donmuş plazma transfüzyonu oranı daha yüksekti. Evre 3 NEK grubunda ve kaybedilen hastalarda ilk enteral beslenme saati daha erkendi. Laboratuvar bulgularından trombosit sayısı ortalaması kaybedilen hastalarda daha düşük, C-reaktif protein değeri ortalaması evre 3 NEK grubunda daha yüksek, evre 3 NEK grubunda kan gazı pH ve HCO3 değerleri ortalaması daha düşük, BE ve laktat düzeyi ortalamları daha yüksek, kaybedilen hastalarda HCO3 ortalaması daha düşük ve laktat ortalaması daha yüksek bulundu. Evre 3 NEK grubunda ve kaybedilen hastalarda tanı sonrası kan ürünü transfüzyon oranı daha yüksekti. Hastaların %29,4'üne cerrahi tedavi uygulandı. Hastaların %31,3'ü kaybedildi. Hastaların YYBÜ satış süresi ortancası 37 gün olarak bulundu. Sonuç: Çalışmamızda ileri Evre NEK ve NEK'e bağlı mortalite açısından risk faktörleri tanımlanmıştır. Evre 3 NEK grubundaki hastaların ve kaybedilen hastaların pekçok risk faktörüne, daha olumsuz klinik, laboratuvar ve radyolojik bulgularına sahip oldukları saptanmıştı. Anahtar Kelimeler: Nekrotizan enterokolit, morbidite, mortalite, risk faktörleri, sağ kalım.