Teminat amacıyla alacağın devri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERCAN YÜKSEL ORHUN

Danışman: HASAN AYRANCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pozitif hukukun sunduğu teminat araçlarının yetersizliği, inançlı teminat sözleşmelerinin ortaya çıkması ile sonuçlanmıştır. İnançlı olarak yapılan alacağın devri sözleşmeleri ile bir alacağın garanti altına alınması için kanunun aynî teminat kurumu olarak düzenlediği rehin tesis etmek yerine, devri mümkün bir alacak hakkı devredilmektedir. Alacağı devralan, devredenle yaptıkları bir borçlandırıcı işlem olan inanç anlaşması ile teminat konusu alacağı, anlaşmaya uygun olarak kullanma ve alacak ödenince teminat konusu iade etme yükümlüğü altına girmektedir. Burada önem arz eden husus, devredenin teminat konusu alacağın kendisine iade edilmesi hususunda sadece şahsî bir talep hakkına sahip olmasıdır. Alacağın devrini konu edinen inançlı işlemler, tasarruf işlemi niteliğindeki devir işleminin, borçlandırıcı işlem niteliğindeki inanç anlaşması ile bir araya gelmesiyle oluşur. İnanç anlaşmasının kendine özgü bir sözleşme olması, inançlı işlemlerin kendisine benzer işlem ve kurumlar karşısındaki durumunun açıklığa kavuşturulmasını gerekli kılar. Bu bağlamda teminat amacıyla yapılan devirlerin, pratik olması ve kredi veren için daha güvenli bir yol oluşturması nedeniyle uygulamada rehne kıyasla daha çok tercih edildiği görülür. Bunların çoğunluğunu da gelecekteki alacakların devrini de kapsayan toptan devirler teşkil eder. İnançlı işlemlerin hüküm ve sonuçları hususunda taşımış olduğu nitelikten yola çıkılmalıdır. Kendine özgü nitelik taşıyan inanç anlaşmasına, kanunda düzenlenen sözleşmelere ilişkin hükümler niteliğine uygun düştüğü ölçüde kıyasen uygulanır. Bu kapsamda rehin hükümleri ile çok sınırlı surette olmak üzere vekâlet sözleşmesi hükümleri önem arz eder. Bu sözleşmelerde hüküm bulunamaması hâlinde, hâkimin söz konusu boşluğu TMK m. 1 uyarınca doldurması gerekir. Anahtar Kelimeler: 1. İnançlı İşlem 2. Alacağın Devri 3. İnanç Anlaşması 4. Teminatlar 5. İade Yükümlülüğü