El-Ğazâlî'nin Tehâfutu'l-Felâsife Eserinin Birinci Meselesindeki Argümanların Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşenur Erken

Danışman: Fehrullah Terkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Tehāfutu'l-Felāsife'nin birinci meselesinde yer alan âlemin ezelîliği tartışmasında yer alan argümanlar incelenmektedir. Birinci mesele, felāsifenin âlemin ezelî olduğunu savunan dört delili ve el-Ġazālī'nin bu delillere yönelttiği itirazlardan oluşan bir münazara formundadır. Bu deliller sırasıyla, irade delili, zaman delili, imkân delili ve bilkuvvelik delilidir. Bu çalışmada âlemin ezelî olup olmadığı değil, el-Ġazālī'nin âlemin ezelî olduğuna dair delillere yönelik itirazlarının mahiyeti ele alınmaktadır. El-Ġazālī, felāsifenin delillerin âlemin ezelîliğini ispatlama konusunda yetersiz olduğunu ve felāsifenin kendileriyle tutarsız olduğunu iddia etmektedir. Bu çalışmanın amacı, el-Ġazālī'nin felāsifeye yönelttiği itirazların isabetli olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu çalışmada, birinci meselede el-Ġazālī ve felāsife arasında kurgulanan tartışma sahnesinde geçen her bir argümanı tek tek ve sırasıyla ele alınmaktadır. Netice olarak, Tehāfutu'l-Felāsife'de felāsifenin âlemin ezeliliğine dair dört delilin zorunlu ve kesin bir bilgi oluşturduğuna dair iddialarının tartışmaya açık olduğunun gösterildiği ileri sürülmektedir.