Entelektüel sermayenin ölçülmesi, raporlanması ve işletme performansına etkisi: Örnek bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RUSLAN KERİMOV

Danışman: KADİR GÜRDAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda dünyada yaşanan teknolojik gelişmeler sonucunda bilgi, toplumsal ve ekonomik yaşamı etkileyen en önemli unsur haline gelmiştir. Bilginin artan önemi ?bilgi ekonomisi? olarak nitelendirilen yeni ekonomik anlayışı da beraberinde getirmiştir. Bilgi ekonomisi ile birlikte, işletmelerde değer yaratan unsurlar maddi ve fiziksel varlıklardan, maddi olmayan ve entelektüel varlıklara doğru kaymaktadır. Bu ortamda, fiziki gücün yerini beyin gücü almakta, işletme değeri fiziksel varlıkların yanı sıra bilgi, deneyim ve nitelikli işgücü gibi unsurlarla değerlendirilmektedir. Tüm bu bilgi ve bilgi temelli varlıklar birlikte entelektüel varlıklar olarak tanımlanmakta, entelektüel varlıkların değere dönüşmüş biçimi ise entelektüel sermaye olarak ifade edilmektedir. Bu araştırmada, entelektüel sermaye kavramı çok yönlü olarak incelenmektedir. Araştırma, üç ana bölümden oluşmaktadır.Araştırmanın birinci bölümünde, entelektüel sermaye kavramının tarihsel gelişimi, tanımlanması, unsurlarının sınıflandırılması ve yönetilmesi gibi temel konular ele alınmaktadır. İkinci bölümde ise, entelektüel sermayenin ölçülmesi, raporlanması ve muhasebeleştirilmesi gibi konular incelenmekte, bu amaçla geliştirilen yöntem ve yaklaşımlar genel anlamda ele alınmaktadır.Araştırmanın son bölümünde ise, entelektüel sermayenin işletme performansına etkisini belirlemeye yönelik bir analiz gerçekleştirilmektedir. Analizde, işletmelerin entelektüel sermaye değerlerini hesaplamak için Ante Pulic tarafından geliştirilen ?Entelektüel Katma Değer Katsayısı? yöntemi kullanılmaktadır. Aynı zamanda, korelâsyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılarak, Türkiye'de faaliyet gösteren ve İMKB'de işlem gören teknoloji şirketlerine ait toplam kaynakların temel bileşenlerini oluşturan katma değerin etkinliği ile işletmelerin temel finansal performans değerlendirme ölçütleri olan kârlılık ve verimlilik arasındaki ilişkiler incelenmektedir.Anahtar Kelimeler: Bilgi, Entelektüel Sermaye, Entelektüel Varlık, İşletme Performansı, Entelektüel Katma Değer Katsayısı.