Sahra altı Afrika'da kadın ve kalkınma: Birleşmiş Milletler Kalkınma programı merkezli bir inceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ATAK ABUKAN

Danışman: NURİ YEŞİLYURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kadınların kalkınma düşüncesine dâhil olma süreci, coğrafyalar ve dönemler boyunca kalkınmanın gerçek aktörlerinin gölge aktörler olarak resmedildiği bir serüveni işaret ve ihtiva etmektedir. Kadınlar tarafından hayatın pek çok alanında verilen mücadelelerin kazanımlarının uluslararası sözleşmelerde, ulusal yasalarda, kalkınma kuruluşlarının politika ve strateji belgelerindeki birer madde olmasının ötesine geçerek hayata tekabül etmesi ise kalkınma ve kadın alanındaki önemli hedeflerden biri olarak varlığını korumaktadır. Bu hedefe ulaşma doğrultusunda Birleşmiş Milletler sistemi içinde özellikle 2000 sonrası dönemde ön plana çıkan kurum ise UNDP'dir. Bu tez çalışmasının konusu, UNDP'nin Sahra Altı Afrika'da kadın merkezli kalkınma politika ve uygulamalarıdır. Sahra Altı Afrika'da kadın ve kalkınma konularını aynı eksende buluşturma gayesi ile kaleme alınan bu tez, UNDP'nin bölgedeki politika ve uygulamalarının kadınların hayatına ne ölçüde dokunduğunu nitel veri analizi yöntemleri kullanılarak gerçekçi ve bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Tez kapsamında, UNDP'nin kalkınma ve kadın alanında, sacayaklarını toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlendirilmesinin teşkil ettiği ana stratejisi olan toplumsal cinsiyetin anaakımlaştırılmasının Sahra Altı Afrika özelindeki yansımalarının izi sürülmektedir. Çalışmada ortaya konulan temel sav, UNDP tarafından Afrikalı kadınların hayatına dokunmayı hedeflediği söylem düzeyinde öne sürülen politika ve stratejilerin, eylem düzeyinde proje ve uygulamalara aynı ölçüde yansımadığıdır. Bu doğrultuda, kalkınma ve kadın konuları teorik ve tarihsel bir perspektif ile incelenmektedir. Sahra Altı Afrika'da kadınların kalkınma sorunları literatür analizi yolu ile ortaya konulmaktadır. UNDP'nin etkinliği ve verimliliği belirlenen sorunlar çerçevesinde analiz edilmektedir.