Rat Ovaryumunda Östrus Siklusu, Gebelik ve Laktasyon Dönemlerinde Isı Şok Proteinlerinin (HSP27, HSP60, HSP70 ve HSP90) İmmunohistokimyasal Lokalizasyonları ve Dağılımları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU KANDİL
Danışman: Nevin Kurtdede
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, rat ovaryumunda östrus siklusu, gebelik ve laktasyon dönemleri boyunca HSP27, HSP60, HSP70 ve HSP90' ın immunohistokimyasal lokalizasyon ve dağılımları değerlendirilerek, bu proteinlerin oogenezis, folikülogenezis, foliküler atrezi, steroidogenezis, luteal gelişim ve gerilemedeki rollerinin ortaya konulması amacıyla yapıldı. Araştırmada her grupta 6 adet olacak şekilde toplam 72 adet 6-8 haftalık Sprague Dawley ırkı dişi rat materyal olarak kullanıldı. Östrus siklusu (proöstrus, östrus, metöstrus ve diöstrus evreleri), gebelik (5, 10, 15 ve 20. günler) ve laktasyon (1, 5, 10 ve 20. günler) dönemlerindeki ratlardan alınan ovaryum dokuları rutin histolojik takip yöntemi uygulandıktan sonra paraplastta bloklandılar. Doku bloklarından alınan seri kesitlerin bir kısmına genel histolojik incelemeler için Mallory' nin üçlü boyaması ve diğer kısmına ise HSP27, HSP60, HSP70 ve HSP90 antikorları ile immunohistokimyasal boyama işlemi uygulandı. Tüm çalışma gruplarında bütün foliküllerin oosit, granuloza ve teka hücrelerinde HSP27 ve HSP70' in negatif immun reaksiyonu tespit edildi. Bütün çalışma gruplarında ooplazmadaki HSP60 immunekspresyonunun oositin büyümesi ile birlikte azaldığı görüldü. HSP60' ın primordiyal ve tek katlı primer foliküllerin folikül epitel hücrelerinde negatif; çok katlı primer, sekonder ve Graaf foliküllerinin granuloza ve teka hücrelerinde sitoplazmik immun reaksiyonu gözlendi. Granuloza ve teka hücrelerindeki HSP60 immunekspresyonunun folikülün gelişimi ile arttığı, atreziye uğramasıyla birlikte azaldığı fark edildi. Çalışma gruplarının hepsinde HSP90' ın bütün foliküllerin oosit, granuloza ve teka hücrelerindeki sitoplazmik immunekspresyonunun foliküllerin gelişim ve atrezi sürecinde değişmediği belirlendi. Teka internadaki HSP60 ve HSP90 immunekspresyonunun teka eksternaya göre daha fazla olduğu ayırt edildi. Tüm çalışma gruplarında intersitisyel hücrelerde HSP27, HSP60 ve HSP90' ın sitoplazmik, HSP70' in ise sitoplazmik ve nükleer immun reaksiyonları tespit edildi. İntersitisyel hücrelerdeki HSP' lerin immunekspresyonlarının proöstrüs ve östrus dönemlerinde, metöstrus ve diöstrus dönemlerine göre fazla olduğu gözlendi. Gebelik döneminde HSP' lerin intersitisyel hücrelerdeki immunekspresyonlarının gebeliğin 5. gününe kıyasla 10. gününde azaldığı, 15 ve 20. günlerinde ise daha da azaldığı belirlendi. Gebeliğin 15 ve 20. günlerinde intersitisyel hücrelerdeki azalan HSP immunekspresyonunun laktasyonun 1. gününde arttığı görüldü. Artan immunekspresyonun laktasyonun 1. gününe kıyasla 5. gününde azaldığı, 10 ve 20. günlerde daha da azaldığı gözlemlendi. Bütün çalışma gruplarında yeni korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP27 ve HSP70' in negatif, HSP60 ve HSP90' ın ise sitoplazmik immun reaksiyonu görüldü. Luteal gelişim sürecinde HSP60 ve HSP90' ın immunekspresyonunun değişmediği fark edildi. Çalışma gruplarının hepsinde eski korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP27, HSP60 ve HSP90' ın sitoplazmik, HSP70' in ise sitoplazmik ve nükleer immun reaksiyonu tespit edildi. Luteal gerileme sürecinde HSP27, HSP60 ve HSP90' ın immunekspresyonunun değişmediği belirlendi. Ancak, östrus siklusu ve gebelik döneminde eski korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP70' in indüklendiği ve immunekspresyonunun luteal gerilemeyle birlikte azaldığı belirlendi. Laktasyon dönemde ise eski korpus luteumların luteal hücrelerinde HSP70' in indüklenmediği ve immunekspresyonunun östrus siklusu ve gebelik dönemine kıyasla oldukça zayıf olduğu fark edildi.