Park ve rekreasyon alanlarının Ankara koşullarında kurakçıl peyzaj kriterlerine dayalı su tasarrufu potansiyeli

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET KONCA

Danışman: HALİT APAYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde küresel iklim değişikliği ve artan kuraklık tehdidi, yeşil alan yönetiminde sürdürülebilir su kullanımını zorunlu kılmaktadır. Bu tez çalışmasında, Ankara iklim koşullarında yer alan park ve rekreasyon alanlarında kurakçıl (xeriscape) peyzaj tasarımı ilkelerinin uygulanmasıyla elde edilebilecek su tasarrufu potansiyeli değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, Ankara'daki iki büyük ölçekli rekreasyon alanı olan Bademlidere ve Batıkent rekreasyon alanlarının mevcut bitkisel tasarımları analiz edilerek toplam yıllık bitki su tüketimleri hesaplanmıştır. Bitki su ihtiyacı belirlenirken Penman–Monteith yöntemi esas alınmıştır. Bitki türlerinin Kc (Bitki katsayısı) değerleri doğrultusunda farklı bitki gruplarının (ağaçlar, çalılar, yerörtücüler, çim ve çayır alanlar) aylık ve yıllık su tüketim değerleri ortaya konmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda Bademlidere Rekreasyon Alanı yıllık toplam su tüketim Değeri 90 521 m3 olduğu, Batıkent Rekreasyon alanı yıllık toplam su tüketim değerinin 185 566 m3 olduğu hesaplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, mevcut projelere alternatif olarak kurakçıl peyzaj tasarım ilkelerine dayalı öneri birer proje geliştirilmiş ve bu proje kapsamında düşük su ihtiyacına sahip bitki türleri önerilmiştir. Batıkent Rekreasyon Alanı için önerilen proje sayesinde yıllık 102 731 m3 su tasarrufu sağlanabileceği tespit edilmiştir. Bu miktar, yaklaşık 600 hanenin yıllık su ihtiyacına denk gelmektedir. Sonuç olarak, Ankara gibi yarı kurak iklim bölgelerinde kurakçıl peyzaj tasarımı ilkeleri doğrultusunda yapılacak bitkisel düzenlemelerin, hem su kaynaklarının korunmasına katkı sağlayacağı hem de uzun vadede sürdürülebilir kentsel yeşil alan yönetimini destekleyeceği ortaya konmuştur.