Serebral palsi tanısı olan çocukların erken çocukluk döneminde yaşama katılımının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE ÖNEN OCAK
Danışman: Emine Bahar Bingöler Pekcici
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Serebral palsi (SP) gelişmekte olan beyinde meydana gelen bir lezyondan kaynaklanan hareket sorunlarını tanımlar. Ülkemizde sıklık, 1000 canlı doğumda 4,4 olarak bildirilmiştir. Çalışmamızda kullanılmış olan The Participation and Environment Measure for Children and Youth (PEM-CY) ölçeği sağlıklı ya da belirlenen bir hasta grubunda yaşama katılımı değerlendirilmeyi sağlamaktadır. Yaşama katılım, çocuğun toplumdaki, okuldaki ve evdeki önemli günlük aktivitelere dahil olmasını ifade etmektedir. Amaç: Çalışmamızda Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde izlenen serebral palsi tanısı olan 5-7 yaş arasında çocuklarda yaşama katılımın değerlendirilmesi ve yaşama katılımı etkileyen etmenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Nörolojisi ve Gelişimsel Pediatri Bilim Dalları'na serebral palsi tanısı ile başvuran ya da bu bölümde izlemlerine devam eden 5-7 yaş arasındaki 40 çocuk dahil edildi. Sosyodemografik veri formu çalışmacı tarafından doldurulduktan sonra çocuğun fizik muayenesi yapıldı, Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (KMFSS) skorlandı, PEM-CY ölçeğinin ev ve toplum alanı ailelerle yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Bulgular: Çocukların 30'u (%75) erkekti, 16'sı (%40) pretermdir. Olguların SP tanısına eşlik eden en az bir adet sağlık sorunu mevcuttur. En sık görülen sorun, bir ya da daha fazla ekstremiteyi etkileyen ortopedik sorunlardır. Çalışmamızda 10 ailenin aylık gelirlerinin asgari ücret altında olduğu, çocuklardan 15'nin annesi ve 16'sının babasının ilkokul-ortaokul seviyesinde eğitim aldığı saptandı. Çalışmaya katılan çocukların KMFSS skorları, 20'sinin KMFSS seviye 1-2-3, 20'sinin seviye 4-5 olduğu saptandı. Çocuklardan ev ortamında katılımına ilişkin 3 alan (bilgisayar ve video oyunları ile sosyalleşme, TV videolar ve DVD'ler izleme, teknoloji kullanarak sosyalleşme) ile KMFSS seviyelerinin 4-5 olması arasında istatistiksel anlamlı (p=0,010) ilişki bulundu. Anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, maddi gelir ve cinsiyet ile ev ve toplum yaşantısına katılım arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç: SP tanılı çocukların ev yaşantısında teknoloji ve ekran kullanımı ile yaşama katılım ile KMFSS seviyelerinin 4-5 olması arasında anlamlı ilişki saptandı. Anahtar Sözcükler: Serebral palsi, Yaşama katılım, KMFSS, PEM-CY