Kontrollü olarak sirkadiyen ritmi bozulan sıçanların adipoz mezenkimal kök hücrelerinin özelliklerindeki potansiyel değişimlerin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KÖK HÜCRE VE YENİLEYİCİ TIP ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ELÇİN AFŞAR

Danışman: AYŞE ESER ELÇİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Canlıların fizyolojileri, metabolik aktiviteleri, davranış özellikleri ve hastalıkları biyolojik saatlerinde meydana gelen değişimlere bağlıdır. Bu biyolojik saatler içerisinde sirkadiyen saat ritmi tüm canlıların bulundukları ortama uyum sağlamak suretiyle hayatta kalmalarını temin eder. Sirkadiyen saat ritminde meydana gelen bozuklukların obeziteye neden olduğu bilinmektedir. Sunulan tez çalışmasında sirkadiyen ritmi kontrollü olarak değiştirilen wistar sıçanlardan elde edilen fiziksel verilerin değişimleri, bu sıçanlardan alınan kanların ve çıkarılan yağ dokularının incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada erkek wistar sıçanların sirkadiyen saat ritmlerini değiştirmek için, günümüzde vardiyalı çalışan meslek gruplarının çalışma saatleri örnek alınarak aydınlık/karanlık döngüsü planlandı. Çalışmanın başında ortasında ve sonunda olmak üzere sıçanların fiziksel özellikleri ve kan değerlerindeki değişimler takip edildi. Döngü sonucu değişen biyolojik aktiviteler otomatik davranış haline geldiğinde sıçanlar sakrifiye edildi. Sıçanlardan adipoz doku ve organlar çıkarıldı ve tartıldı. Sıçanların adipoz dokusundan mezenkimal kök hücre elde etmek amacıyla hücre kültürü yapıldı. Sıçanların karaciğerlerinden alınan kesitler hematoksilen eosin boyasıyla boyandı. Çalımanın ilk, orta ve son günlerinde sıçanlardan alınan kanların hemogram ve biyokimyasal analizleri yapıldı. Elde edilen kanlardan mRNA izole edilerek cDNA sentezlendi ve kanda leptin varlığını göstermek için serumlardan SDS PAGE çalışıldı. Çalışma sonucunda sirkadiyen ritmi kontrollü olarak bozulan sıçanlarda kilo artışı ve buna bağlı olarak BMI değerlerinde değişiklik kaydedilmiştir. Sıçanlardan alınan kanlarda yapılan SDS PAGE analizinde bir obezite belirteci olan leptin proteinin varlığı saptanmıştır. Aydınlık/karanlık döngüsü en uzun olan sıçanlarda yani grup 2 ve grup 3'te karaciğerde makrovezikler ve mikroveziküler yağlanma yaygın olarak gözlenmiştir. Bu durum ALT ve ALP değerlerinin serumdaki yüksekliğini açıklamaktadır.