Babaların bilinçli farkındalık düzeyleri ile çocukların duygusal zekâ düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KOMILA ALIMOVA
Danışman: Aynur Bütün Ayhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Babaların yargıdan uzak olmaları, çocuklarını farkındalık içerisinde yetiştirmeleri, çocuklarına karşı daha merhametli davranmaları, çocukların fiziksel, duygusal ihtiyaçlarının farkında olmaları literatürde ebeveyn stili olarak değerlendirilen ebeveynlikte bilinçli farkındalık kavramı ile açıklanmaktadır. Çocukların ilgi ve ihtiyaçlarına yoğunlaşan, çocuğu yargılamadan dinleyen ve çocukların duygusal dünyasını anlayan ve bu yönde farkındalığa sahip ebeveynler çocuklarıyla daha güçlü ilişki kurdukları, çocuklarının duygusal zekâ düzeylerine olumlu katkı sağladıkları vurgulanmaktadır. Literatürde ebeveynlerin farkındalık düzeylerini inceleyen çalışmaların genellikle anneler üzerinde yoğunlaşması ve babalar ile yapılan çalışmaların sınırlı olması; çocukların farkındalık içerisinde yetiştirilmesi, çocukların duygularına kulak verilmesi çocukların duygusal zekâ düzeylerine olumlu katkı sağlayacağı düşüncesinden yola çıkarak bu çalışma babaların bilinçli farkındalık düzeyleri ile çocukların duygusal zekâ düzeylerini incelemek amacıyla düzenlenmiştir. Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılının ikinci yarıyılında Nisan-Mayıs ayları Ankara il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul ve ortaokulda eğitim gören 8-12 yaş aralığındaki 458 çocuk ve 458 baba ile gerçekleşmiştir. Araştırmada baba ve çocuklara dair sosyo-demografik özellikleri belirlemek adına araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu", çocukların duygusal zekâ düzeylerini belirlemek için Mavroveli vd.(2008) tarafından geliştirilmiş olup Türkçe'ye uyarlama çalışması Beyazıt vd. (2020) tarafından yapılan ''Sürekli Duygusal Zekâ Ölçeği -Çocuk Formu (TEIQue-CF)", babaların bilinçli farkındalık düzeylerini belirlemek adına McCaffrey, vd.(2017) tarafından geliştirilen Türkçe'ye uyarlama çalışmasının Aslan Gördesli vd. (2018) tarafından yapılan "Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği (MIPQ)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde istatistik programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda babanın ebeveynlikte bilinçli farkındalık düzeyi ile çocuğun duygusal zekâ düzeyi arasında istatistiksel açıdan pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir ve babanın ebeveynlikte bilinçli farkındalık düzeyinin çocuğun duygusal zekâ düzeyini anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Çocukların duygusal zekâ düzeyini etkileyen etmenlerin baba öğrenim düzeyi, aile tipi, ailedeki çocuk sayısı, baba-çocuk ilişkisi, babanın ebeveynlik eğitimi alma durumu, babanın eşi ile çocuk yetiştirme sorumluluğunu paylaşma, ebeveyn tutumu, babanın eş ile iletişim düzeyi ayrıca babanın ebeveynlikte bilinçli farkındalık düzeyinin ailenin algıladığı sosyoekonomik düzeyi ile ebeveynlik eğitimine katılım düzeyinden farklılaştığı sonucuna varılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular alanda yapılan çalışmalar ışığında tartışılmıştır ve uzmanlara, araştırmacılara öneriler sunulmuştur.