Mannheimia haemolytica – lkta-epitopu, Histophilus somni - p31 ve LppB ve Pasteurella multocida - plpEC-OmpH, füzyonlarını i̇çeren kombi̇ne rekombi̇nant bi̇r aşı formülasyonunun geli̇şti̇ri̇lmesi̇


Arş. Gör. NURİDE TURAN KADEROĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik , Türkiye

Tez Danışmanı: Gülay Özcengiz

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Sığır Solunum Yolu Hastalığı (BRD), yüksek ölüm oranı nedeniyle sığır endüstrisi için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Mannheimia haemolytica, Histophilus somni ve Pasteurella multocida BRD'de rol oynayan başlıca bakteriyel patojenlerdir ve her biri hastalığın ilerlemesine katkıda bulunan kilit virülans faktörleri üretir. M. haemolytica beyaz kan hücrelerine zarar veren ve akciğer dokusu hasarını destekleyen gözenek oluşturucu bir toksin olan LktA'yı, H. somni p31 ve LppB dış membran proteinlerini üretir. Bu proteinler konakçı içinde tutunma ve hayatta kalmada önemli roller oynar. P. multocida, konakçı ile etkileşimde yer alan bir porin olan OmpH'yi ve dış membran stabilitesine katkıda bulunan ve immün koruma ile ilişkili PlpE'yi kullanır. Bu faktörler kolonizasyon, doku hasarı ve enfeksiyon kalıcılığında önemli roller oynamakta ve hastalık kontrol stratejileri için önemli hedefleri temsil etmektedir. İnaktive veya zayıflatılmış tam hücrelere dayalı ticari aşılar şu anda mevcuttur, ancak bunlar eksik koruma ve değişken etkinlikler sunmaktadır. Bu nedenle, yeni nesil ve güçlü rekombinant aşıların geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bahsedilen virülens faktörleri kullanılarak, LktAe-p31 ve LktAe-plpEC-ompH füzyonlarını içeren deneysel bir rekombinant aşı daha önce laboratuvarımızda üretilmiştir. Şimdiki çalışmada, LktAe-lppB füzyonu oluşturulmuş, LktAe-p31 ve LktAe-plpEC-ompH ile birlikte E. coli BL21 hücrelerinde ifade edilmiştir. Adı geçen üç önemli sığır solunum yolu patojenine karşı kullanılabilecek, üç ayrı rekombinant protein kombinasyonundan oluşan ve yağ-bazlı bir adjuvan ile hazırlanmış deneysel aşı formülasyonu farelere uygulanarak oldukça güçlü bir bağışıklık yanıtı elde edilmiştir.
Anahtar Kelime: Antikor oluşması = Antibody formation ; Antimikrobiyal etki = Antimicrobial effect ; Bağışıklık sistemi = ; Bağışıklık yanıtı = Immune response ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Moleküler klonlama = Molecular cloning ; Rekombinant üretim = Recombinant production ; Sığırlar = Cattles