Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Serçin Karataş
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi ortamlarda performans görevlerini bireysel ve işbölümüyle gerçekleştiren öğrencilerin bağlılık (engagement) ve katılımları (participation) arasındaki farkı incelemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna ait veriler, kullanılan çevrimiçi platformunun sistem kayıtlarındaki öğrenci etkinlik erişim sayı ve süreleri ile Öğrenci Bağlılık Ölçeği ön ve son testlerinden alınan puanlardan sağlanmıştır. Araştırmanın nitel boyutuna ait veriler ise canlı ders platformundan elde edilen video ve odak grup görüşmesi kayıtlarından sağlanmıştır.
Çevrimiçi ortamlarda bireysel ve işbölümüne dayalı performans görevi gerçekleştiren öğrencilerin katılımlarında oluşan değişimi incelemek için öğrenme yönetim sistemi platformundan sağlanan etkinlik erişim verileri Mann Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin canlı ders katılım süreleri de betimsel olarak gösterilmiştir. Uygulama öncesi dönemde katılım açısından, işbölümüyle çalışanlar ile bireysel çalışanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilememiştir (p=0,141 >0,05). Uygulama sürecinde katılım açısından, işbölümüyle çalışanlar lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p=0,01 <0,05). Araştırma bulgularından yola çıkılarak çevrimiçi öğrenci katılımını arttırmak için performans görevlerinin işbölümüyle kullanımının faydalı olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Çevrimiçi ortamlarda bireysel ve işbölümü ile performans görevi gerçekleştiren öğrencilerin bağlılıklarında ve bağlılığın alt faktörlerinde oluşan değişimi incelemek için Öğrenci Bağlılık Ölçeği ön ve son test puanları Man Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Ön ve son test bağlılık puanlarına göre istatistiksel olarak işbölümüyle çalışan öğrenciler lehine anlamlı bir fark bulunmaktadır (ön test: p=0,029 <0,05, son test: p=0,012 <0,05). Davranışsal bağlılık ön test sonuçlarına göre, istatistiksel olarak bireysel ve işbölümüyle çalışan öğrenciler lehine anlamlı bir fark yokken (p=0,018 <0,05), son test sonuçlarına göre işbölümüyle çalışan öğrenciler lehine bir fark bulunmaktadır (p=0,006 <0,05). Duyuşsal bağlılık ön test sonuçlarına göre, istatistiksel olarak işbölümüyle çalışan öğrenciler ile bireysel çalışan öğrenciler arasında anlamlı bir fark yokken (p=0,08 >0,05), son test sonuçlarına göre, işbölümüyle çalışan öğrenciler lehine anlamlı bir fark bulunmaktadır (p=0,012 <0,05). Bilişsel bağlılık alt faktörü ön ve son test sonuçlarına göre, istatistiksel olarak işbölümüyle çalışan öğrenciler ile bireysel çalışan öğrenciler arasında anlamlı bir fark yoktur (ön test: p=0,271 >0,05, son test: p=0,263 >0,05). Sonuç olarak performans görevlerinin işbölümüyle yerine getirilmesinin çevrimiçi öğrencilerin davranışsal ve duyuşsal bağlılıklarını arttırmak için kullanımının uygun olduğu düşünülmektedir.
Çevrimiçi ortamlarda performans görevi gerçekleştiren öğrencilerin katılımları ile bağlılıkları arasındaki ilişki araştırılırken canlı ders katılım oranları ve bağlılık son test puanları ile Spearman ρ değeri hesaplanmıştır. İşbölümüne dayalı çalışan öğrenciler için istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir (p=0,019 <0,05). Bireysel çalışan öğrenciler içinse istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p=0,845 >0,05). Bu bulgular ışığında, çevrimiçi öğrencilerin derse bağlılık ve katılımlarını arttırmak için performans görevlerini işbölümüyle yapmaları istenebilir.
İşbölümüyle çalışan öğrencilerin, çevrimiçi derse bağlılık hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla odak grup görüşmesi yapılmıştır. Görüşme kayıtlarına tema analizi uygulanmıştır. Öğrencilerin çevrimiçi öğretimde işbölümüyle çalışmayı etkili fakat zor buldukları tespit edilmiştir.