YABANCI DİL OLARAK URDU DİLİNİN ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN KİTAPLARIN İNCELENMESİ VE METİNLERDEKİ KELİME SIKLIĞI: İSİM VE SIFAT KÖKENLİ KELİMELER


Öğr. Gör. Dr. ELİF ÖCALMIŞ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Dil Ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Doğu Dilleri Ve Edebiyatları Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Asuman Özcan

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Yükseköğretim kurumlarında yabancı dil öğretimi, yalnızca hedef dilin öğretilmesi ile sınırlı değildir. Filoloji alanında verilen eğitimin temelini o ülkenin dili, edebiyatı, tarihi, kültürü oluşturur. Ancak alan ile ilgili kaynakların okunabilmesi, sözlü bilgilerin anlaşılabilmesi için öncelikle hedef dili öğrenmek önemli bir husustur. Lisans düzeyinde, anadil dışında bir dilin dört temel beceri çerçevesinde öğretilmesine dikkat edilmektedir. Urdu dili Türkiye'de lisans düzeyinde üç üniversitede Urdu Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı ve Urdu Dili ve Edebiyatı Bölümü olarak eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu alanda yapılan lisansüstü tez çalışmaları ile ilgili alanyazın taramasında, genel olarak tercih edilen konuların Urdu edebiyatı ve Pakistan tarihi ile ilgili olduğu gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, yalnızca Urdu dili öğretimine yönelik dört temel beceri çerçevesinde hazırlanmış Türkçe bir kaynak kitap bulunmamaktadır. Çalışmamızda, Urdu dili öğreticilerinin kullandığı kaynaklar tespit edilmiş, detaylı bir şekilde biçimsel ve içerik açısından incelenmiştir. Öğreticilere yönelik yapılan anket çalışmasında Urdu dili öğretiminde en çok tercih edilen yirmi iki kitap ders materyali dört temel beceri esasına göre analiz edilmiş, içerisinde okuma metni yer alan sekiz kitaptaki okuma metinlerinin isim ve sıfatları kapsayan kelime sıklığı listesi oluşturulmuştur. Öğrenicinin günlük hayatta daha fazla karşılaşabileceği ve günlük iletişim kurabilmesi için gerekli olan kelime listesinin oluşturulması, öğrenicilerin hedef dili anlama sürecini kolaylaştırması açısından yardımcı kaynak görevi göreceği düşünülmektedir. Bunun yanında, çalışmamızda yer alan farklı kaynakların biçim ve içerik açısından analizi, gelecekte hazırlanacak Urdu dili öğretimi materyallerinin içeriklerini oluşturmada önemli bir yol haritası görevi görecektir.