Türkiye Ekonomisinde Sermaye Birikimi, Teknik Değişim ve Kâr Oranı
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Emel Memiş Parmaksız
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde
sermaye birikiminin belirleyici unsurlarının kârlılık üzerindeki etkilerini ve
sermaye birikiminin sınırlılıklarını incelemektedir. Birinci bölümde Türkiye
ekonomisinin son yirmi iki yılına odaklanarak sermayenin genişletilmiş yeniden
üretimnin koşullarının dönüşümü üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde sermaye
birikimi ve kârlılığın teknik değişim ile ilişkisinin kurulduğu
büyüme-bölüşüm çizelgelerinin kuramsal temelleri açıklanmaktadır.
Üçüncü
bölümde büyüme-bölüşüm çizelgelerinin oluşturulması için emek üretkenliği,
sermaye yoğunluğu, sermaye verimliliği ve ortalama kâr oranı değişkenleri hesaplanmış ve Türkiye ekonomisinde
teknik değişim incelenmiştir. Büyüme-bölüşüm çizelgeleri toplam ekonomi, imalat
sanayii ve imalat sanayii alt sektörleri için çizilmiştir.
Dördüncü
bölüm teknik değişimin sonucu olarak ortaya çıkan kâr oranının düşme eğilimine karşı eğilimler incelenmektedir.
Üçüncü bölümde hesaplanan değişkenler sömürü yoğunluğu, reel ücretin emek gücü
değerinin altına düşürülmesi, sermaye malının göreli fiyatı değişkenlerini elde
etmek üzere dönüştürülmüştür. Bunlara ek olarak yedek iş gücü ordusu değişkeni
hesaplanmıştır.Bu bölümde imalat sanayii için zaman serisi analizi, imalat
sanayii alt sektörleri için panel veri analizi yapılmıştır. Kâr oranının düşme eğilimi ile karşı eğilimlerin analiz sonuçları
Marxgil kuramın varsayımlarını doğrular niteliktedir.
Anahtar Kelimeler: Teknik Değişim, Kâr Oranının Düşme Eğilimi, Karşı
Eğilimler, Emek Üretkenliği, İmalat Sanayii