Yasallık İlkesi Bağlamında Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Onur Karahanoğulları
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler Türkiye'nin parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçişini sağlamış ve Cumhurbaşkanına başkanlık sistemlerine özgü, anayasadan doğan yasama yetkisinin kullanım aracı olarak Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi tanımıştır. 1921 Anayasası'ndan itibaren ulus egemenliğinin gereği olarak yasama yetkisinde ulusun temsilcilerinde, Mecliste olan tekel kalkmış, yasama yetkisinde anayasal bir paylaşıma gidilmiştir. Yasa olmayan yerde idare olamayacağı, idarenin her etkinliğinde yasal bir dayanak bulması ve yasaya uygun davranmasını ifade eden idarenin yasallığı ilkesi anayasal dayanakları aynı kalmasına karşın yasama yetkisinde gerçekleştirilen paylaşımla sınırlı bir ilke haline gelmiştir. Tezin birinci bölümünde Osmanlı İmparatorluğundan başlayarak 1982 Anayasası'na kadar uzanan, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini önceleyen süreçteki devletin kural koyma yetkisindeki işbölümü ile Cumhurbaşkanlığı kararnemelerinin bu işbölümü açısından niteliği, normlar hiyerarşisindeki yeri ve yasama alanı incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ilk olarak anayasal dayanakları değişmemiş olmasına karşın başkanlık sistemiyle birlikte farklılaşan yasallık ilkesinin yeni kapsamı, sonrasında ise idarenin oluşumunda yasa ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasındaki anayasal paylaşım incelenmiştir. İkinci bölüm ve çalışma, yeni yasallık düzeneğinin işleyişinde Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasallık denetimi ve yasa ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri arasındaki çatışma çözüm kurallarının incelemesiyle tamamlanmıştır.