Karain B’nin geç neolitik-erken kalkolitik (H.V) ve kalkolitik (H.IV) çağ yontmataş endüstrilerinin tekno-tipolojik analizi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Öncesi Arkeolojisi (Dr), Türkiye
Tez Danışmanı: Işın Yalçınkaya
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Tezimiz kapsamında Karain Mağarası?nın B Gözü H.V ve H.IV jeolojik seviyelerine ait yontmataş endüstri öğeleri çalışılmıştır. Bu seviyelerinden ele geçen toplam 7419 yongalama ürünü ile 498 çekirdek ve çekirdek parçası üzerinde tekno-tipolojik analizler yapılmıştır. Bunların yanı sıra bu endüstrileri tamamlayan 8261 yongalama artığı ile 34489 adet kıymık tespit edilmiştir. Yontmataş endüstrinin en önemli elemanı olan aletler ise 756 mikrolit ve 710 makrolitten oluşmaktadır. Geç Neolitik Dönem?e tarihlendirilmiş olan H.V jeolojik seviyesine ait 686 yongalama ürünü, 391 yongalama artığı, 3370 kıymık ile 35 adet çekirdek ve çekirdek parçası üzerinde analiz çalışması yapılmıştır. Çekirdekler arasında şekilsiz çekirdekler ile tek kutuplu prizmatik çekirdekler ilk sırada yer almaktadır. H.V endüstrisinde 76 mikrolit ve 47 makrolit tespit edilmiştir. H.V mikrolitleri geometrik olmayan mikrolitler ile tanımlanamamış mikrolitlerden oluşmaktadır ve bunlar arasında düz sırtlı dilgiciklerin yoğunluğu göze çarpmaktadır. Makrolitlerde ise çeşitli alt tiplerle nitelenen ön kazıyıcı, düzeltili dilgi, düzeltili yonga ve çontuklu aletler öne çıkmaktadır. Kalkolitik Çağ?a tarihlendirilmiş olan H.IV jeolojik seviyesinden ele geçen 6733 yongalama ürünü, 7870 yongalama artığı, 31119 kıymık ile 463 çekirdek ve çekirdek parçası üzerinde çalışılmıştır. Analizler sonucunda çekirdeklerde şekilsiz, tek kutuplu prizmatik, iki kutuplu prizmatik ve çapraz kutuplu çekirdeklerin sayısal açıdan yoğun olduğu belirlenmiştir. H.IV endüstrisinde karşımıza çıkan mikrolitler 682, makrolitler ise 658 adettir. Tespit edilen mikrolitler geometrik olanlar, geometrik olmayanlar ve tanımlanamamış mikrolit parçalarından oluşmaktadır. Geometrik mikrolitlerde en çok yarımay ve üçgen formlar bulunmaktadır. Geometrik olmayan mikrolitlerde ise ilk sıralarda yer alan düz sırtlı dilgicik, düzeltili dilgicik ve mikrogravet uçlara farklı mikrolit tipleri de eşlik etmektedir. Makrolitlerde ise öne çıkan düzeltili dilgi, ön kazıyıcı, düzeltili yonga, çontuklu alet ve orak dilgilerin yanı sıra çok çeşitli alet tipleri de bulunmaktadır.