Ermeni edebiyatında milliyetçilik: Paruyr Sevak örneği


Arş. Gör. Dr. HANDE DOLUNAY

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Kafkas Dilleri ve Kültürleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Birsen Karaca

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Ermeni Edebiyatında Milliyetçilik Paruyr Sevak Örneği" başlıklı bu yüksek lisans tezi, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde, öncelikle (Türkiye'de tez konumuzun daha önce bilimsel çalışmalara konu olup olmadığını görmek için)Yükseköğretim Kurulu'nun internet sayfasında milliyetçiliği konu alan tezlerin taraması yapılmış, ardından milliyetçiliğin tarihçesine yer verilmiş ve milliyetçiliğin edebiyata konu bakımından ne zaman dahil olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu bölümde, sadece edebiyatla sınırlı kalmadan, milliyetçi ideolojilerin propaganda amacıyla farklı sanat dallarına ait eserleri kullanmasına ve bu kapsamda, tezimizin temel araştırma konusu olan Ermeni milliyetçilerinin kullandığı propaganda ürünlerine dikkat çekilmiştir. İkinci Bölümde ise, kuramsal çalışmalara yer verilmiştir: Milliyetçi algı ve yaklaşımlardan bahsedilmiştir. Bu bölümde, yorum ve değerlendirme aşamasında (tezimizin araştırma konusu niteliği itibariyle pek çok disiplinin araştırma alanına girmesi nedeniyle) bilgi alt yapısıyla ilgili doğabilecek sorunları öngörüp milliyetçilikle ilgili farklı disiplinlere ait algı, yaklaşım ve yorumlar aktarılmıştır. Bu bağlamda, Ermeni milliyetçiliği farklı disiplinlerin birikimlerinden hareketle çözümlenmiş, elde edilen verilerlerle tanımlamış ve hedefinin ne olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu veriler, daha sonra tez çalışmamızın analiz bölümündeki yorum ve değerlendirmeler için de temel dayanak olmuştur. "Ermeni Edebiyatında Milliyetçi Eğilimler ve Paruyr Sevak Örneği" başlıklı Üçüncü Bölümde öncelikle Ermeni edebiyatındaki milliyetçi eğilimler saptanmıştır. Bu bağlamda, ilk etapta özellikle Sovyetler Birliği döneminde gözlemlenen, milliyetçi eğilimler içinde bulunan ve ön plana çıkan yazarlar ve şairlerle ilgili bilgiler aktarılmış ve Ermeni edebiyatında yaşanan güdümlülük sorunu gündeme getirilmiştir. Bu bölümün son konusu Ermeni şair Paruyr Sevak'ın yaşamı, sanatı ve milliyetçi ideolojisi hakkında bilgiler Ermenice, Rusça ve İngilizce metinler üzerinden taranarak değerlendirilmiştir. Ardından şairin milliyetçi söylemlerini dile getirdiği eserleri arasında kamuoyunda yankıları ve izleri devam eden şiirleri arasından spesifik örnekler seçilerek metne bağlı analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bunu yaparken amacımız, kamuoyuna sunulan eserlerin hangi motivasyonla yazıldığını ve okurda nasıl bir algı yaratıldığını sergilemek oldu. Sonuç olarak, Ermeni edebiyatı üzerine yaptığımız araştırma ve incelemeler ışığında Ermeni milliyetçiliğinin zaman içerisinde evrildiği ve bu durumun Ermeni edebiyatını da etkilediği tespiti yapılmıştır. Ayrıca, tez çalışması boyunca yaptığımız eser analizlerinden elde ettiğimiz verilere dayanarak, Ermeni edebiyatında milliyetçilik hem edebiyatın konusu olmuştur hem de edebiyat milliyetçi bir tutum sergilemiştir değerlendirmesi yapılmıştır.