Boşanmış Aile Çocuklarının Uyumunu Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi


Arş. Gör. ECEM ÇİÇEK HABEŞ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Serap Nazlı

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırmada boşanmış aile çocuklarının uyumunu etkileyen faktörlerin ekolojik kuram çerçevesinde incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma süreci izlenmiş olup, fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 10 boşanmış aile çocuğunun velayeti alan ebeveynleri, sınıf öğretmenleri ve ilkokul psikolojik danışmanları oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki katılımcılar ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler aracılığı ile edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmış; analiz sonucu elde edilen bulgular aile mikrosistemi, okul mikrosistemi, mezosistem, egzosistem ve makrosistem olmak üzere beş tema altında incelenmiştir. Verilerin çözümlenmesi sonucu elde edilen bulgular, çocukların boşanmaya uyumunun aile ve okul yaşam alanlarındaki ilişkisel dinamiklerden ve sistem düzeyindeki çeşitli kaynak, uygulama ve yapılardan etkilendiğini ortaya koymaktadır. Aile mikrosisteminde; aile yapısı, velayeti alan ve almayan ebeveyn ile çocuk ilişkisi ile kök aile ile ilişkilerin çocuğun boşanmaya uyumu üzerindeki etkileri ortaya çıkmıştır. Okul mikrosisteminde öğretmen-öğrenci ile psikolojik danışman-öğrenci ilişkisine ve akranlarla ilişkilere ilişkin dinamiklerin uyum üzerindeki etkisi görülmüştür. Mezosistem düzeyinde aile ve okul mikrosistemlerindeki bireylerin işbirliğinin çocuğun boşanmaya uyumu üzerindeki etkisi ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte egzosisteme ilişkin eğitim, ekonomi ve hukuk alanındaki kaynak, uygulama ve prosedürler ile; makrosisteme ilişkin toplumun sosyokültürel ve ekonomik yapısının, çocuğun boşanmaya uyumu üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Bulgular boşanmaya ilişkin literatür ve çocuğun gelişimsel özellikleri v çerçevesinde yorumlanmış; bu bağlamda çocuğun uyumunu desteklemeye yönelik çeşitli öneriler getirilmiştir.