Sepsis tedavisinde IgM ve IgA zenginleştirilmiş poliklonal intravenöz immunoglobulin uygulaması


Dr. Öğr. Üyesi HAKAN YILMAZ

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Melek Tulunay

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sepsis Tedavisinde IgM ve IgA Zenginlestirilmis Poliklonal İntravenöz İmmunoglobulin Uygulaması

Yeni tedavi stratejilerindeki gelismelere rağmen, sepsis, kritik hastalarda morbidite ve mortalitenin en önemli sebebidir. IgM ve IgA içeriğinden zengin poliklonal immunoglobulinlerin (ivIgGMA), sepsisteki etkileri daha önceki arastırmalarda incelenmistir. Ancak, mortalite, morbidite, sağ kalım, kritik hastalık siddeti ve organ islev bozukluğu skorları açısından çeliskili sonuçlar bildirilmistir.

Bu retrospektif arastırmanın primer amacı; ciddi sepsis, septik sok ve MODS bulunan hastalarda, standart tedaviye ivIgGMA ilavesinin, mortalite üzerine etkilerini arastırmaktır. Arastırmanın sekonder amaçları ise; ivIgGMA uygulamasının, sağ kalım, hastalık siddeti skoru (APACHE II), organ islev bozukluğu skorları (MODS, SOFA), inflamasyonun biyobelirteçleri (CRP, PCT), yoğun bakım ve hastanede kalıs süreleri ile mekanik ventilatör ve vazopressör tedavi ihtiyacı üzerine etkilerini incelemektir.

Arastırmaya, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı’nın Reanimasyon Ünitesi’ne kabul edilen ve sepsisin çesitli evrelerinde bulunan 50 hasta (ivIgGMA grubu n=25, kontrol grubu n=25) dahil edildi. Sepsisin tanısı ve evreleri, ACCP/SCCM kriterlerine göre belirlendi. Tüm hastaların baslangıç ampirik antibiyoterapilerinin uygunlukları, daha sonra elde edilen antibiyogram sonuçlarına göre değerlendirildi.

Çalısmada elde edilen veriler; Mann-Whitney U testi, Friedman testi, Kaplan-Meier ve Log Rank Mantel-Cox analizi kullanılarak test edildi. Mortalite ve sağ kalım, tedavi etme niyeti analizi (intention to treat analysis: ITT) ile değerlendirildi.

ivIgGMA ve kontrol grubu hastalarının tümü değerlendirildiğinde;

ivIgGMA uygulanan hastaların SOFA skorlarında belirgin azalma saptandı (p=0.017). İstatistiksel olarak anlamlı bulunmamakla birlikte, 14 günlük takiplerinin sonunda, ivIgGMA uygulanan hastaların APACHE II skorlarının, 4 puan azalarak 15’den 11’e düstüğü görüldü. Sadece standart sepsis tedavisi alan hastaların APACHE II skorlarında ise, herhangi bir azalma eğilimi görülmedi. MOD skorları ise her iki hasta grubunda anlamlı bir eğilim göstermedi. Standart sepsis tedavisi uygulanan hastaların %92’sinin, ek olarak ivIgGMA uygulanan hastaların ise %68’inin vazopressör tedaviye ihtiyaç duyduğu saptandı. ivIgGMA uygulanan hastaların vazopressör tedavi gereksiniminin daha az olduğu tespit edildi (p=0.034). ivIgGMA uygulanan ve yasayan 13 hastanın prokalsitonin konsantrasyonlarının, 14 günlük takipte belirgin olarak azaldığı saptandı (p=0.001).

Antibiyoterapileri uygun olan ivIgGMA ve kontrol grubu hastaları değerlendirildiğinde;

ivIgGMA uygulanan grupta (n=12) beklenen yasam süresi ortalama 194 ± 30 gün, sadece standart sepsis tedavisi uygulan grupta (n=19) ise 51 ± 10 gün bulundu. Beklenen tahmini ortalama yasam süresinin, belirgin olarak, ivIgGMA uygulanan grupta yaklasık 4 kat uzun olduğu tespit edildi (p=0.004 ). Standart sepsis tedavisine ivIgGMA ilavesinin, tüm nedenli 28 günlük yoğun bakım mortalitesini mutlak %36.8 oranında azalttığı saptandı. (p=0.026; %95 CI, 15.1-58.4). ivIgGMA uygulamasının, tüm nedenli 28 günlük ve genel hastane mortalitesini rölatif %60.4 oranında azalttığı tespit edildi. (p=0.038; RR, 0.39; %95 CI, 0.14-0.98). ivIgGMA’nın, bu mortaliteleri mutlak %38.2 oranında azalttığı bulundu (%95 CI, 5.4-70.9). ivIgGMA uygulanan hastaların SOFA skorlarının belirgin derecede azaldığı bulundu (p=0.006).

Sonuç olarak; uygun antibiyoterapi ile birlikte uygulanması durumunda, poliklonal ivIgGMA’nın, standart sepsis tedavisine kıyasla, sağ kalımı arttıran, beklenen ortalama yasam süresini uzatan, mortaliteyi, SOFA skorlarını, vazopressör tedavi ihtiyacını, prokalsitonin konsantrasyonlarını düsüren etkiler gösterdiği saptanmıstır.

Anahtar Sözcükler: İmmunoglobulin; Mortalite; Sepsis; SOFA Skoru; Uygun Antibiyoterapi