Primer Dismenoresi Olan Sağlıklı Bireylerde Ağrı Nörobilim Eğitimi ile Biyomedikal Ağrı Eğitiminin Etkilerinin Karşılaştırılması
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Serap Özgül
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı, primer dismenore (PD)’de egzersiz eğitimi (EE)’ne ek olarak verilen ağrı nörobilim eğitimi (ANE) veya biyomedikal ağrı eğitimi (BAE)’nin etkilerini karşılaştırmaktı. Çalışmada PD’si olan 38 birey randomize olarak Grup 1 (EE+ANE, n=19) veya Grup 2 (EE+BAE, n=19)’ye atandı. Bireyler çalışmaya dahil edildikten sonraki ilk menstruasyon sonrasında, iki menstrual döngü süresince uygulanan müdahaleler sonrasında ve müdahalelerin bitimini takiben 1 ay sonrasında olmak üzere toplam 3 kez değerlendirildi. Primer sonuç ölçümü menstrual ağrı şiddetiydi. Sekonder sonuç ölçümleri menstrual stres, santral sensitizasyonla ilişkili somatik ve emosyonel semptomlar, ağrı felaketleştirme, ağrı inançları, depresyon-anksiyete-stres, yaşam kalitesi ve bireylerin menstrual ağrı ve semptomlarında değişim algısıydı. Çalışma sonunda, her iki grupta menstrual ağrı ve stres, santral sensitizasyon, ağrı felaketleştirme, ağrı inançları (Grup 1’de psikolojik inanç, Grup 2’de organik ve psikolojik inanç hariç) ve emosyonel semptom düzeylerinin azaldığı ve yaşam kalitesi düzeyinin çeşitli alt alanlarda (Grup 1’de psikolojik boyut, Grup 2’de sosyal ve çevresel boyutlar hariç) iyileştiği bulundu (p<0,05). Bunun yanı sıra, ANE’nin BAE’ye kıyasla müdahale sonrası veya takipte menstrual ağrı, santral sensitizasyon, ağrı felaketleştirme, organik ağrı inancı ve emosyonel semptom düzeyini daha fazla azalttığı ve yaşam kalitesinin fiziksel alt alan puanlarını daha fazla artırdığı bulundu (p<0,05). Menstrual stres, ağrı felaketleştirmenin çaresizlik ve büyütme alt alanlarında, psikolojik ağrı inancı ve yaşam kalitesinin psikolojik, sosyal ve çevresel alt alanlarında gruplarda benzer düzeyde iyileşme tespit edildi (p>0,05). Sonuç olarak PD yönetiminde egzersiz ile kombine ANE veya BAE’nin etkili olduğu ancak ANE’nin BAE’ye kıyasla daha üstün olduğu söylenebilir. ANE’nin farklı eğitim parametreleri ve farklı fizyoterapi yöntemleri ile kombine edilerek uygulandığı ileri çalışmalar planlanabilir.