Taksan Alan Meme Kanserli Hastalarda Gelişen Periferal Nöropati ve Bulantı Kusmaya Refleksolojinin Etkisinin Belirlenmesi: Randomize Kontrollü Çalışma, 2021.
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ayten Demir
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırma kemoterapiye bağlı periferal nöropati ve bulantı-kusma gelişen hastalarda refleksolojinin nöropati ve bulantı kusmaya etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü çalışma olarak yapıldı. Araştırma 28 Haziran -20 Aralık 2019 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Gündüz Kemoterapi Ünitesi’nde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini blok randomizasyonla seçilmiş 29 müdahale ve 29 kontrol olmak üzere toplam 58 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Periferal Nöropati Değerlendirme Formu, Rhodes bulantı-kusma ve öğürme indeksi, Spielberg Durumluluk / Sürekli Kaygı Envanteri ve yaşam bulguları izlem formu kullanıldı. Müdahale grubundaki hastalara haftada bir kez olmak üzere toplam altı seans refleksoloji uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise rutin bakım dışında herhangi bir uygulama yapılmadı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzde, ki-kare, bağımlı gruplarda t test, bağımsız gruplarda t test ve tekrarlı ölçümlerde tek yönlü ANOVA testi kullanıldı. Araştırmada, müdahale grubundaki hastaların başlangıç ve diğer haftalardaki nöropati semptom puan ortalamları arasında fark bulunmazken kontrol grubundaki hastaların semptomlarında anlamlı düzeyde artış belirlendi (p<0,05). Refleksolojinin bulantı ve kusmaya etkisi değerlendirildiğinde; her iki grupta da bulantı, kusma ve öğürme deneyimi, oluşumu ve sıkıntı puan ortalamalarının başlangıç ölçümüne göre düşük olmasına rağmen gruplar arasında fark olmadığı saptandı (p>0,05). Araştırma bulgularına göre müdahale grubunda durumluk ve sürekli kaygı puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (p<0,05). Yaşam bulgularının ön test son test karşılaştırılmasında; müdahale grubunda nabız hızı, solunum hızı, sistolik ve diastolik kan basıncında düşme görüldü (p<0,05). Araştırma sonucunda refleksolojinin taksan alan meme kanserli hastalarda gelişen bulantı ve kusmaya etkisi bulunmazken, kemoterapi ilişkili periferal nöropati semptomlarını hafiflettiği, anksiyeteyi azalttığı ve yaşam bulgularını olumlu yönde etkilediğini gösterdi. Anahtar Kelimeler: Bulantı ve Kusma, Kemoterapi, Periferal Nöropati, Randomize Kontrollü Çalışma, Refleksoloji