Türk ve İslam Eserleri Müzesindeki ŞE 54 Numaralı Kur'an El Yazmasının Analizi ve Neşri

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Esra Gözeler

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada, Kur'an'ın erken dönemde yazıya geçirilme süreci, yazma mushaflar üzerinden kodikolojik, paleografik ve metinsel yönleriyle ele alınmıştır. Özellikle TİEM Şam Evrakı koleksiyonuna ait ŞE 54 envanter numaralı mushaf nüshası merkeze alınarak yapılan incelemede, bu yazmanın fiziksel yapısı, imla özellikleri, istinsah tercihleri ve kıraat farklılıkları tahlil edilmiştir. ŞE 54'ün farklı koleksiyonlarda yer alan yapraklarla karşılaştırılması neticesinde, daha büyük bir mushafa ait olduğu ortaya konmuş ve parçalar bir araya getirilerek bütüncül bir yapı oluşturulmuştur. Çalışma, erken dönem Kur'an yazmalarının sadece sözlü nakille değil, yazılı bir gelenekle de desteklendiğini somut verilerle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda ŞE 54 yazması üzerinden gerçekleştirilen analizler, Kur'an metninin tedvîn ve istinsah süreçlerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamakta; aynı zamanda Şam Evrakı koleksiyonunun bilimsel değerlendirmesine zemin hazırlamaktadır. Çalışma, erken dönem mushafların bireysel olarak incelenip karşılaştırmalı yöntemlerle değerlendirilmesinin, mushaf tarihi çalışmalarında yeni bir aşama kaydedilmesine imkân tanıyacağını ortaya koymaktadır.