Sporcu perspektifinden türk basketbolunda iş ilişkileri ve sendika olgusu
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Tekin Çolakoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Araştırmada, Türk basketbolcuların perspektifinden iş ilişkilerinin incelenmesi ve sendikalaşmaya yönelik algılarının tespit edilerek mevcut durumun ortaya konması amaçlanmaktadır. Katılımcıların tecrübe ve görüşlerini detaylı olarak ortaya koyabilmek adına nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma deseninden faydalanılmıştır. Araştırma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan ölçüt örnekleme ile seçilmiş 19 kadın ve 23 erkek Türk basketbolcu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda; Türkiye Basketbol Federasyonu bünyesindeki sözleşmeli liglerde en az bir tam sezon tecrübesi olan sporcular araştırmaya dâhil edilmiştir. Katılımcı sayısının belirlenmesinde veri doygunluğu esas alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Sporcu Perspektifinden İş İlişkileri ve Sendika Kavramı başlıklı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde bireysel görüşme ve odak grup görüşme yöntemlerinden faydalanılmıştır. Verilerin analizinde ise nitel içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. İş ilişkileri temasına ait bulgular; yönetim ve organizasyon, sözleşmeler, işverenin ücret ödeme borcu, işverenin işçiyi gözetme borcu, işverenin eşit davranma borcu ve uyuşmazlıkların çözümü olarak kategorize edilmiştir. Sendika algısı teması ise sendika olgusuna yaklaşım ve basketbolda sendikal faaliyetler olmak üzere iki kategoriye ayrılmıştır. Araştırma bulguları katılımcıların iş ilişkilerinde kulüplerin düzensiz organizasyon yapısı ve başarısız finans yönetiminden dolayı sorun yaşadıklarını, sözleşme ikiliğinin hak kayıplarına yol açtığını göstermektedir. Buna ek olarak işverenlerin ücret, işçiyi gözetme ve eşit davranma yükümlülüklerini yerine getirme konusunda basketbolculara olumsuz deneyimler yaşattıkları tespit edilmiştir. Sendika algısı temasına ilişkin bulgularda ise menfi görüşlerin mevcudiyetiyle birlikte, çalışan haklarını koruduğu ve çalışma koşullarını geliştirdiği için sendikalara yönelik olumlu ifadeler de beyan edilmiştir. Basketbolda olası bir sendika oluşumuna yönelik ise, kulüp/sporcu arasındaki güç dengesizliğine çözüm getirmesi açısından faydalı olacağı görüşüyle birlikte, böyle bir girişimde kulüplerin sporculara bezdiri uygulayacağı kaygısı katılımcılar tarafından ortaya konmuştur.