Sensörinöral işitme kaybı olan yetişkinlerde tinnitus ve hiperakuzi şikayetinin konuşma, uzaysal algı ve işitme kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları , Türkiye
Tez Danışmanı: Süha Beton
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dünya genelinde yaygın olarak rastlanan işitme kaybı, iletişim becerilerini sınırlamasının yanı sıra psikolojik ve sosyal açıdan da etkilenimi beraberinde getirmektedir. İşitme kaybına sıklıkla eşlik eden tinnitus yaygın olmakla birlikte hala birçok soru işaretini içinde bulundurmaktadır. Tinnitusa sese karşı toleransta azalma olarak bilinen hiperakuzinin eşlik etmesi de nadir değildir. Tinnitus ve hiperakuzi konuşma algısı, işitme kalitesi, uyku, konsantrasyon, bilişsel beceriler gibi birçok alanda olumsuz etkilenmelerle ilişkilendirilmiştir. Bu etkiler işitme kaybının yarattığı sorunlarla birleştiğinde bireylerin yaşamı ciddi ölçüde etkilenmektedir. Ancak işitme kaybı, tinnitus ve hiperakuzinin birlikte değerlendirilmesi çoğunlukla ihmal edilmektedir. Bu çalışmada işitme kaybı, tinnitus ve hiperakuzinin işitme kalitesine etkisinin dört farklı grupta karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma gruplarını oluşturmak için odyolojik değerlendirmenin ardından veri toplama formu, Tinnitus Engellilik Anketi ve Khalfa Hiperakuzi Ölçeği uygulanmış, subjektif işitme kalitesini değerlendirmek içinse Konuşma, Uzaysal Algı ve İşitme Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizlerde eğitim durumu, yaş ve cinsiyet değişkenlerinin işitme kalitesini etkilemediği, tinnitus şiddeti, süresi ve işitme kaybı derecesinin işitme kalitesini negatif yönde etkilediği bulunmuştur. Dikkat çekici bir bulgu da sensörinöral işitme kaybıyla birlikte tinnitus ve hiperakuzi şikayeti olan grubun yalnızca sensörinöral işitme kaybı olan ve sensörinöral işitme kaybıyla birlikte tinnitusu olan gruba göre subjektif konuşma algısı puanının anlamlı olarak düşük olduğunun görülmesidir. Çalışma sonuçları işitme kayıplıların algıladıkları işitme kalitesinin farklı olmasındaki etkenler konusunda fikir sağlamıştır. Ayrıca işitme kaybı, tinnitus ve hiperakuzinin birlikte ele alınarak değerlendirme, tedavi ve danışmanlık süreçlerinde en fazla sorun yaratan alandan tedaviye başlanması gerektiğinin önemi vurgulanmıştır. Çalışmamız ülkemizde tinnitus, hiperakuzi ve işitme kaybının birlikte görüldüğü durumlarda kişinin algıladığı işitme kalitesinin gruplar arasında karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. Bu bilginin eksikliğinin tamamlanmasının işitme cihazı seçimi, uyarlaması, takip ve danışmanlık süreçlerinde de faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: hiperakuzi, işitme kalitesi, işitme kaybı, konuşma algısı, tinnitus.