0-6 Aylık sağlıklı çocuklarda eritropoezisin serum transferin reseptörü ile değerlendirilmesi ve diğer tanı yöntemleri ile serum transferin reseptörü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü, Halk Sağlığı A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sabahat Tezcan
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
0 - 6 Aylık sağlıklı çocuklarda eritropoezisin serum transferin reseptörü ile değerlendirilmesi ve diğer tanı yöntemleri ile serum transferin reseptörü arasındaki ilişkinin incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Epidemiyoloji Programı Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 2000. Bu çalışma 0-6 aylık sağlıklı bebeklerde tam kan sayımı, serum transferrin reseptörü (STR) ve ferritin düzeyi ile eritropoezisi incelemek, bu bebeklerde anemi ve demir eksikliği sıklığım saptamak ve demir eksikliği için risk oluşturan faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı, metodolojik bir araştırma olarak planlanan çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sosyal Pediatri Bölümü, Sağlam Çocuk Polikliniğinde izlenmekte olan 0-6 ay arasındaki 198 bebek ile, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde doğan 16 bebek alınmıştır. Zamanında doğmuş, sağlıklı, hiç demir preparau kullanmayan bebeklerin fizik muayeneleri yapılarak tam kan sayımı, STR ve ferritin düzeyleri ölçülmüştür. Ek olarak sosyodemografik faktörleri ve bebeğin sağlığım etkileyeceği düşünülen faktörleri incelemek üzere ailelerine anket uygulanmıştır. Tamamen sağlıklı görünen bu bebeklerin tam kan sayımında hemoglobin, ortalama eritrosit volümü, ve diğer eritrosit indislerinin beklenen değerlerin altında olduğu saptanmıştır. Referans değerlere göre değerlendirildiğinde 0-3 ay grubundaki bebeklerde anemi sıklığının, 4-6 ay grubu bebeklerde ise mikrositoz sıklığının arttığı görülmektedir. STR ve ferritin düzeyleri incelendiğinde her iki değişkenin de çok geniş bir dağılımının olduğu saptanmıştır. Tam kan sayımı parametreleri ile karşılaştırılarak incelendiğinde STR düzeyi, STR/ferritin oram ve STR/log Ferritin (STR indeksi)'nin demir eksikliği tanısı için özellikle 4-6 aylık bebeklerde yüksek sensitiviteye sahip olduğu saptanmıştır. Bebeklerde demir eksikliği ile ilişkili olabilecek aktörler incelendiğinde yalnızca ek gıda ile beslenmeye başlama ve alt- orta sosyoekonomik düzeyde yaşama ile demir eksikliği arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bu bilgiler sağlıklı görünen bebeklerde de demir eksikliği sıklığının yüksek olması nedeniyle erken ek gıda başlanmasının engellenmesi, anne sütü ile beslenmenin teşvik edilmesi ve demir profilaksisine erken dönemde başlanması gerektiğini düşündürmektedir.