Alternatif Medyanın Değişen Anlamı ve Rolü: YouTube’daki Gazetecilik Pratikleri Üzerine Bir İnceleme


Arş. Gör. HALİL SAÇ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Nurcan Törenli

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Alanyazında alternatif medyanın ne olduğu ve hangi özellikleri içerisinde barındırdığına yönelik kesin bir uzlaşı söz konusu değildir. Farklı yazarlar farklı spesifik özelliklere odaklanarak tekil alternatif medya tanımlamaları ve açıklamaları yapmaktadır. Öyle ki literatürdeki çalışmaların geniş bir skalaya sahip olması, bazı yazarları benzer noktalara odaklanan çalışmaları aynı başlık altında ele alan sınıflandırmalar/tipolojiler oluşturmaya sevk etmiştir. Ancak bu sınıflandırmalardaki farklı yaklaşımlar da alternatif medyanın anlamını yine belirli özellikler ekseninde dar kalıplara sığdırmıştır. Bu çalışmada da alternatif medyanın spesifik özellikler ekseninde dar kalıplara sığdırılamayacak denli değişken ve çok çeşitli özelliklere ev sahipliği yapan bir kavram olduğunu ortaya koymak amaçlanmaktadır. Akabinde farklı medya faaliyetlerinin literatürdeki çalışmalarda değinilen farklı alternatif medya özelliklerini değişken kombinasyonlar halinde içerisinde bulundurabileceği ve böylelikle farklı alternatif medya tanımlamalarına tabi olabileceği somutlaştırılmak istenmektedir. Bu amaç doğrultusunda literatürdeki farklı yaklaşımlarda/çalışmalarda değinilen tekil alternatif medya özellikleri Alternatif Medyanın Değişken Özellikleri isimli bir listede toplanmış ve YouTube'da Türkçe haber yayını yapan yedi kanalın söz konusu listedeki hangi özellikleri taşıdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Söz konusu kanalların kurucu, yönetici veya çalışanlarıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmeler nitel yöntem bağlamında betimsel analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda her bir YouTube kanalının Alternatif Medyanın Değişken Özellikleri Listesi'ndeki özellikleri değişken/melez kombinasyonlar halinde bünyesinde bulundurduğu ve bu sebeple her bir alternatif medya faaliyetinin farklı/değişken anlamlara sahip olabileceği tespit edilmiştir.