Fırat Kalkanı Bölgesi'nde Türkiye'nin Yeniden Yapılandırma Çalışmaları: Güvenlik Boyutunun Değerlendirilmesi


Öğr. Gör. Dr. ABDULLAH GÖKHAN YAŞA

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Polis Akademisi, Güvenlik Bilimleri Enstitüsü, Güvenlik Stratejileri Ve Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Orçun İmga

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde gerçekleştirdiği Fırat Kalkanı Harekâtı'nın güvenlik boyutunda yeniden yapılandırma süreçlerine odaklanmaktadır. 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşının ardından Türkiye, sınır güvenliği ve bölgesel istikrar açısından önemli tehlikelerle karşı karşıya kalmıştır. Bu bağlamda, 24 Ağustos 2016'da başlayan Fırat Kalkanı Harekâtı, Türkiye'nin sınır güvenliğini korumayı amaçlayan askeri bir müdahale olarak görülmektedir. Harekât sonrası insani yardım, eğitim, sağlık, ekonomi ve altyapı gibi alanlarda Türkiye'nin sağladığı desteğin bölge halkına sağladığı katkılar ele alınmakta ve güvenliğin tesisi sürecinde bu unsurların önemi tartışılmaktadır. Literatürde çoğunlukla Türkiye’nin askeri stratejilerine odaklanılmış olmasına karşın, bu çalışma, Fırat Kalkanı Harekâtı’nın bölgedeki uzun vadeli insani ve güvenlik boyutlarına yönelik yeniden yapılandırma sürecini ele alarak literatürdeki boşlukları doldurma amacını taşımaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemleri kullanılmış; veri toplama sürecinde derinlemesine mülakatlar ve saha gözlemlerinden yararlanılmıştır. Fırat Kalkanı Bölgesi’nde görev yapan güvenlik personeli, yerel halk, insani yardım çalışanları ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinden elde edilen veriler, MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, Fırat Kalkanı Bölgesi'nde gıda güvenliği, sağlık hizmetleri, altyapı ve eğitim gibi temel alanlarda yeniden yapılandırma çalışmalarının yaşam standartlarını ve güvenlik algılarını iyileştirdiğini göstermektedir. Aynı zamanda sonuçlar, bölgedeki istikrar ve yaşam kalitesi ile birlikte güvenlik kurumlarının, eğitim ve sağlık altyapılarının genişletildiğini ve yerel halkın güvenliğinin sağlanmasıyla etkinliğinin de önemli ölçüde arttırıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, Fırat Kalkanı Harekâtı, yalnızca askeri bir çatışma olarak değil, aynı zamanda güvenlik, yeniden yapılandırma ve toplumsal barış sağlamayı da içermektedir. Türkiye’nin sınır ötesinde gerçekleştirdiği bu operasyonlar, askeri başarıların ötesinde, uzun vadeli istikrar ve barış ortamını desteklemekte, sivil toplum kuruluşlarının ve insani yardım faaliyetlerinin varlığıyla toplumsal yaşamın yeniden inşasına katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yeniden yapılandırma çalışmaları, barış inşası, Fırat Kalkanı Harekâtı, insani güvenlik, Suriye