Kiraz Ağaçlarında Su Kullanım Özelliklerinin Belirlenmesinde Bitkiye Dayalı Ölçüm Tekniklerinin Kullanım Olanaklarının Araştırılması
Ahi Y. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2005 - 2007
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Ocak 2005
- Bitiş Tarihi: Ocak 2007
Proje Özeti
Kiraz (Prunus avium L.), hassas fizyolojik yapısı, yüksek pazar değeri ve meyve kalitesine yönelik katı pazar beklentileri nedeniyle sulama yönetimine en duyarlı sert çekirdekli meyve türlerinden biridir. Kiraz bahçelerinde uygulanan yetersiz sulama meyve iriliğini, sürgün gelişimini ve ertesi yılın çiçek tomurcuğu oluşumunu olumsuz etkilerken; aşırı veya düzensiz sulama ise hasat öncesi meyve çatlamalarına, kök boğulmasına ve mantari enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Geleneksel toprak nemi ve iklim temelli yaklaşımlar, ağacın anlık su stresini ve fizyolojik tepkilerini doğrudan yansıtmada yetersiz kalabilmektedir.
Bu araştırma projesinde; kiraz ağaçlarının su kullanım özelliklerinin belirlenmesinde ve sulama zamanlamasının saptanmasında bitkiye dayalı (plant-based) ölçüm tekniklerinin kullanım olanakları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında; farklı sulama seviyeleri altında yaprak ve ksilem su potansiyeli, gövde çap değişimleri (dendrometre takibi), stoma iletkenliği ve taç örtüsü sıcaklığı gibi doğrudan bitki fizyolojisini yansıtan parametreler izlenmiştir. Bitkiden elde edilen bu duyarlı stres göstergeleri, toprak nem değişimleri ve atmosferik buharlaşma talebi ile ilişkilendirilmiştir. Araştırma sonucunda; kiraz ağaçlarında su stresinin erken evrede tespitine yönelik eşik değerler belirlenmiş, hassas sulama zamanlaması için bitkiye dayalı parametrelerin güvenilirliği ortaya konulmuş ve yüksek meyve tutumu ile pazar kalitesini güvenceye alan modern bir su yönetim yaklaşımı geliştirilmiştir.