1949-1980 Yılları Arasında Türk Folklor Araştırmaları Dergisinde Yayımlanan Efsane Metinlerinin Çözümlenmesi

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - Devam Ediyor

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Haziran 2025
Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

Bu projede, folklor çalışmalarının gelişim tarihinde kurumsal bir arşiv ve okul niteliği taşıyan Türk Folklor Araştırmaları (TFA) dergisinin ilk yayın evresinde (1949-1980) basılan efsane metinleri sistematik bir şekilde çözümlenmiştir. Proje kapsamında, 31 yıllık süreçteki 366 sayı ve 4.404 makale taranarak efsane anlatımı barındıran 148 yazı tespit edilmiştir. Bu metinler; yapısal-tipolojik, tarihsel-kültürel ve karşılaştırmalı yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırmanın temel ampirik çıktısı olan “Açıklamalı TFA Efsaneleri İndeksinin” Türkçe yazımı tamamlanmış olup, İngilizce ve Rusça çevirileri ile e-kitap olarak yayımlanma hazırlıkları devam etmektedir. BAP’ın temel şartını karşılamak üzere proje çıktısı olan bilimsel çalışmalardan “Kültürel Bellek Aracı Olarak TFA Dergisi ve Efsane Konulu Yazıları” başlıklı makale TFA dergisinde yayımlanmıştır. Proje çıktısı olarak, araştırma bulgularını farklı kuramsal ve ampirik boyutlarıyla ele alan ve yayımlanmaya hazır hale getirilen üç ayrı bilimsel makale çalışması tamamlanmıştır. Söz konusu makaleler; efsanelerin varyasyon teorisi çerçevesinde analizi, metinleştirme ve anlatım çeşitliliği süreçleri ile Anadolu efsanelerindeki nadir motiflerin kültürel çözümlemesi konularına odaklanmakta olup, BAP yayın kriterleri doğrultusunda uluslararası Q1 ve Q2 çeyreklik sınıflamasındaki saygın dergiler ile TR Dizin kapsamındaki hakemli dergilere sunulmak üzere başvuru aşamasına getirilmiştir. Efsane derlemelerinde kadınların rolüne odaklanan özgün “TFA Efsanelerinin Kadınları: Derlemeci, Anlatıcı ve Karakter” başlıklı kitap bölümü (Kitabın adı: “Folklorun Kadın Yüzü: Yöntem, Temsil, Eleştiri kitap”) yayınevine teslim edilmiştir. Projenin yaygın etkisi kapsamında “Arşivden Dijital Ekrana: TFA Sayfalarında Yaşayan Efsaneler” başlıklı dijital sergi yapılmıştır (01.06.2026). Sergi kataloğuyla sergi için hazırlanan veriler Ankara Üniversitesi DTCF Halkbilimi Bölümü bünyesindeki “Kent Folkloru”, “Performans Olarak Folklor” ve “Kırım Tatarların Folkloru” gibi derslerin müfredatlarına aktif eğitim materyali olarak entegre edilmiştir.