İnorganik ve Organik Maddeler Karıştırılmış Cibrenin Fide Üretiminde ve Topraksız Tarımda Yetiştirme Ortamı Olarak Kullanım Olanakları


Ahi Y.

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2009 - 2010

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Ocak 2009
  • Bitiş Tarihi: Aralık 2010

Proje Özeti

Modern fide üretimi ve topraksız tarım (substrat kültürü) uygulamalarında yaygın olarak kullanılan torf, perlit ve kokopit gibi yetiştirme ortamları; yüksek maliyetleri, ithalata bağımlılık ve doğal ekosistemlerin (turbalıkların) tahribatı gibi çevresel ve ekonomik kısıtlara sahiptir. Diğer yandan, gıda ve özellikle şıra/şarap/meyve suyu işleme sanayiinin önemli bir yan ürünü olan cibre (üzüm/meyve posası), yüksek organik madde ve besin içeriğine sahip olmasına karşın çoğu zaman çevre kirliliği oluşturan bir atık olarak bertaraf edilmektedir. Bu tarımsal sanayi atıklarının kompostlaştırılarak veya uygun inorganik/organik materyallerle paçallanarak yetiştirme ortamına dönüştürülmesi, döngüsel tarım açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu araştırma projesinde; inorganik (perlit, pomza, klinoptilolit/zeolit vb.) ve organik (ahır gübresi, kompost, torf vb.) maddelerle farklı oranlarda zenginleştirilen ve fizikokimyasal özellikleri iyileştirilen cibrenin, sebze fidesi üretiminde ve topraksız tarımda substrat olarak kullanım olanakları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında; hazırlanan harçların hacim ağırlığı, toplam porozite, su tutma kapasitesi, havalanma kapasitesi, pH, elektriksel iletkenlik (EC) ve bitki besin elementi dinamikleri analiz edilmiştir. Karışımların tohum çimlenme oranı, fide morfolojisi (kök-sürgün gelişimi, kuru ağırlık), fide sağlığı ve topraksız tarımda ürün verim-kalite parametreleri üzerindeki etkileri geleneksel yetiştirme ortamları ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda; cibrenin tarımsal bir yan ürün olarak katma değer kazanması sağlanmış, ithal ortamlara alternatif olabilecek yerli, ekonomik, besin içeriği zengin ve çevre dostu harç reçeteleri geliştirilmiştir.