SMA-DiscoveryAI: Yapay Zeka Destekli Yeni Şekil Hafızalı Alaşım Keşif ve Doğrulama Sistemi


AÇICI K. (Yürütücü), GÜZEL M. S., EKİNCİ F., SELÇUK A. Y., KOÇKAR N.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - Devam Ediyor

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Temmuz 2026
  • Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

Bu proje, yapay zeka destekli malzeme keşfi yaklaşımı kullanılarak yeni nesil şekil hafızalı alaşımların (Shape Memory Alloys, SMA) keşfi, tahmini ve doğrulanmasını amaçlamaktadır. Geleneksel SMA geliştirme süreçleri; yüksek maliyetli deneysel çalışmalar, uzun süren termodinamik analizler ve karmaşık dönüşüm mekanizmaları nedeniyle sınırlı hızda ilerlemektedir. Bu proje kapsamında, literatür tabanlı ve açık erişimli SMA veri setleri (Materials Project, OQMD, NOMAD, Citrination vb.) kullanılarak geniş kapsamlı bir SMA veri havuzu oluşturulacaktır. Veri setleri; martenzitik dönüşüm sıcaklığı (Ms), alaşım kompozisyonu, kristal yapı, elektronik özellikler, termodinamik kararlılık ve atomik bağlanma parametreleri açısından analiz edilecektir.

Projede Gradient Boosting, XGBoost, Random Forest, LightGBM, Graph Neural Networks (GNN), Crystal Graph Convolutional Neural Networks (CGCNN) ve Physics-Informed Neural Networks (PINN) gibi gelişmiş yapay zeka algoritmaları kullanılacaktır. Ayrıca CIF tabanlı kristal yapılar üzerinden graph-temelli öğrenme modelleri geliştirilerek fiziksel olarak anlamlı yeni SMA adayları önerilecektir. Yapay zeka tarafından önerilen yüksek potansiyelli alaşımlar, yoğunluk fonksiyonel teorisi (DFT) tabanlı simülasyonlar ile doğrulanacak; termodinamik stabilite, bant yapısı, faz dönüşümü ve mekanik davranış analizleri gerçekleştirilecektir.

Projenin özgün değeri; fizik tabanlı descriptor mühendisliği, graph-aware yapay zeka yaklaşımı ve termodinamik tutarlılık analizi ile yalnızca tahmin yapan değil, aynı zamanda fiziksel olarak uygulanabilir yeni SMA sistemleri önerebilen hibrit bir keşif platformu geliştirmesidir. Proje sonunda yüksek doğrulukta çalışan bir SMA keşif modeli geliştirilmesi, yeni yüksek sıcaklık ve çok bileşenli SMA adaylarının belirlenmesi ve yapay zeka destekli malzeme tasarımına yönelik sürdürülebilir bir altyapı oluşturulması hedeflenmektedir.