Akademik Veri Yönetim Sistemi
NAZLI S. (Yürütücü), DEMİRTAŞ ZORBAZ S., CAN ANGIN N., MANÇE ÇALIŞIR Ö., DOĞAN C. D.
TÜBİTAK Projesi, 3005 - Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı, 2024 - 2025
Cumhuriyetimizin 100. Yılında devlet politikası olarak benimsenen Türkiye Yüzyılı sloganı çerçevesinde, tüm kamu
kurumlarında yeniden yapılandırma çalışmaları başlatılmıştır. Bu kapsamda gençliğin yüzyılı sloganı benimsenerek;
gençlerin “köklü mazide olan ati” anlayışı ile değerlerine bağlı, ne istediğini bilen, geniş ufuklu, azimli, donanımlı,
çalışkan bireyler olarak geleceğe hazırlaması hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşabilmek için Millî Eğitim Bakanlığı’nda
(MEB) yeniden yapılanma çalışmaları başlatılmış ve Mayıs 2024 yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli olarak
adlandırılan eğitim politikasını Talim Terbiye Kurulu’nun onayı ile yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin temel vizyonu geleceğe yön veren bilge nesiller yetiştirmektir. Kökeninde bilgi,
odağında beceri, hedefinde gelecek anlayışı ile tasarlanan yeni eğitim modelinde; ruh ve beden bütünlüğü ön plana
çıkmaktadır. Diğer bir ifade ile; Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin odağında insanın/öğrencinin bütüncül gelişimi vardır.
Bu modelde insan; zihinsel, duygusal, bedensel ve manevi yönleri ile bütüncül olarak ele alınır. İnsanın kendini
tanımasına ve keşfetmesine imkân tanınarak; kişilerin ilgi ve yetenekleri ölçüsünde esnek ve özgür öğrenme
ortamlarının yaygınlaştırıldığı hak ve gelişim temelli bir öğrenme süreci yapılandırılır.
MEB’in benimsediği yeni eğitim modelinin nihai hedefine, birbirini tamamlayan ve destekleyen iki ana program ile
ulaşılabilinir: Öğretim programları ve rehberlik programı. MEBte öncelikle öğretim programlarının revize çalışmaları
başlamıştır. Okul rehberlik hizmetlerinin de yeni modele göre yapılandırılmasına ihtiyaç duyulması, bu projenin
hazırlanmasının ana gerekçesidir. Bu proje kapsamında okul rehberlik hizmetlerinde kullanılan Kapsamlı
Gelişimsel Rehberlik Programı (KGRP) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline göre revize edilerek toplumsal fayda
sağlaması hedeflenmektedir.
MEB 25 yıldır okul psikolojik danışma ve rehberlik (PDR) hizmetlerini KGRP ile; diğer bir ifade ile “program” ile
yürütmektedir. Bu proje ile, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli temelli başlatılan yeniden yapılandırma çalışmalarına
KGRP’nin de dahil edilerek öğrencilerin bütüncül gelişimine katkı sunulması hedeflenmiştir. Aksi takdirde, Türkiye
Yüzyılı Maarif Modeli tek ayaklı ve eksik ilerlemek durumunda kalacak ve nihai hedefine ulaşamayacaktır. Nitekim
araştırmalar ve PISA raporları, İç İşleri Bakanlığı raporları, TUİK verileri her yıl artan çocuk ve ergen davranış
problemlerinin olduğunu göstermektedir. Bu veriler, öğrencilere yönelik koruyucu önleyici ve geliştirici ruh sağlığı
hizmeti sunan KGRP’nin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre revize edilerek; insan kaynaklarımızın ruh ve beden
bütünlüğü içinde yetişmesine katkı sunması gerekliliğini göstermektedir. Bu proje ile eğitim sistemimizde başlatılan
dönüşüm sürecine KGRP dahil edilerek; öğrencilerin ruh ve beden bütünlüğü içinde yetiştirilmesine katkı
sunulması hedeflenmiştir.
Bu bağlamda projenin ana amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline göre KGRP’yi yeniden yapılandırılarak politika
yapıcılara bilimsel temel oluşturmak; K-12 düzeyinde öğrencilerimizin bütüncül olarak gelişimine (sosyal duygusal
gelişim, akademik gelişim, kariyer gelişimi) katkı sunacak KGRP’nin “ulusal çerçevesini” tasarlamak, bu doğrultuda MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği taslağı önerisinde bulunmak ve KGRP’nin “çıktı” temelli
kanıtlanması için ihtiyaç duyulan Temel Yaşam Becerileri Ölçeği geliştirmektir.
Bu proje politika geliştirme süreçlerine bilimsel temel sağlamayı hedeflemektedir. Proje AR-GE modeli ile dört
aşamada (planlama-geliştirme-değerlendirme-güçlendirme) hayata geçirilecektir. Projenin 12 ayda (1 Kasım 2024 ile
30 Ekim 2025) tamamlanması hedeflenmektedir. Proje; Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi ile MEB Özel
Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü (MEB ÖRGM) personelinin iş birliği ile yürütülmesi planlanmaktadır.
Bu projenin hedef kitlesi/son kullanıcısı MEB ÖRGM’dir. Gelişimsel rehberlik modelinin “esneklik ilkesi” gereği; MEB
ÖRGM okul PDR hizmetlerinin ulusal düzeyde çerçevesini çizer, okullar ise bu çerçeveyi temel alarak öğrencilerin ve
okulun yapısına göre PDR hizmetlerini planlar, hazırlar, uygular ve değerlendirir. Dolayısı ile bu projede MEB ÖRGM’nin
yararlanacağı ve okullara ulusal çerçeve sağlayacağı üç ürünün tasarlanması hedeflenmektedir:
1. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Temelli KGRP Kılavuz Kitabı
2. MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmelik Taslağı
3. E-Rehberlik Modülüne entegre edilecek Temel Yaşam Becerileri Ölçekleri