Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yılmaz D. (Yürütücü)
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2021 - 2021
Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Oyaca Mahallesi’nde bulunan Külhöyük, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ile Ankara Üniversitesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı adına 2021 Yılı'ndan itibaren gerçekleştirilmekte olup, 12 aylık kazı projesi kapsamında ve Başkent Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Kararlı kazı statüsünde tek arkeolojik kazıdır.
Külhöyük yaklaşık 250 m uzunluğunda, 150 m eninde ve 22 m yüksekliğinde orta büyüklükte bir höyüktür. Bir Hitit kenti (M.Ö. II. Bin) olan Külhöyük’te yaşam günümüzden 5000 yıl kadar önce (M.Ö. III. Bin) Hattiler zamanında başlamıştır. Anadolu ve Mezopotamya’da ele geçen çivi yazılı belgeler ışığında Hattiler’in Orta Anadolu’da günümüzden 5000 yıl önce yaşamış bir krallık olduğu bilinmektedir. Hattiler’den sonraki dönemde Orta Anadolu’da bir imparatorluk kuran Hititler zamanında kiklopien (Büyük taşlardan yapılan sur duvarı) sur duvarları ve üç adet potern yapısı ( Savunma sistemine bağlı kaçış tünelleri) ile birlikte kazısı yarım kalmış monumental bir yapı kentin önemine ışık tutmaktadır. Ayrıca yerleşimde ele geçen ithal silindir Mitanni mührü ( Kuzey Suriye’de Hitit Çağı’nda bir Krallık) ile Hitit hiyeroglif işaretleri içeren bir mühür baskısı (Bulla) kültürel ilişkileri ve yerleşimin yol ağındaki önemini göstermektedir. Ankara’dan güneye Mezopotamya ve Suriye’ye ulaşan Kilikya Kapıları’na (Adana) uzanan yol ağı üzerinde bulunan önemli bir Hitit yerleşimidir. 1978 yılında kaçak kazılar sonucunda tespit edilen Külhöyük’te 1992 yılında arsanın kamulaştırılması yapılarak aynı yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kurtarma kazılarına başlanmıştır. Külhöyükte 1992-2006 yılları arasında 14 sezon boyunca Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından kurtarma kazısı yapılmıştır. Dünyaca tanınan Hitit Kalesi Gavurkale’ye (Haymana, Dereköy) yaklaşık 8 km mesafededir. Ankara’da şu anda kazısı yapılan tek Hitit kenti olan Külhöyük’te Hitit Arkeolojisi alanında dünya çapında ses getirecek önemli bulguların açığa çıkması beklenmektedir. Gölbaşı Belediyesi, Haymana Belediyesi ve İl Kültür Müdürlüğü’nün katkılarıyla, Külhöyük ve Gavurkale’yi içine alacak bir turizm destinasyonu oluşturulması planlanmaktadır. Arkeolojik kazılar sonucunda uzun vadede Gölbaşı ve Ankara turizm gelirini arttırarak Türkiye ekonomisine katkı sağlanması hedeflenmektedir.