Oyunla İyileşen İlişkiler: Ebeveyn ve Çocuğun Ortak Yolculuğu

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Ağustos 2026
Bitiş Tarihi: Nisan 2027

Proje Özeti

Çocukluk döneminde görülen kaygı temelli davranış güçlükleri, erken müdahale edilmediğinde ergenlik ve yetişkinlik dönemine taşınan ciddi uyum sorunlarına zemin hazırlamaktadır. Bu bağlamda, ebeveyn katılımını terapötik sürecin merkezine alan müdahale modellerinin geliştirilmesi hem bireysel hem de toplumsal düzeyde büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, Aile Merkezli Oyun Terapisi'nin (Family-Centered Play Therapy; FCPT) ilkokul 1. ve 2. sınıf düzeyindeki çocukların kaygı temelli davranış güçlüklerini azaltmadaki ve ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendirmedeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel verilerin eş zamanlı olarak toplandığı deneysel karma yöntem deseni kullanılacaktır. Nicel boyutta, ön test-son test kontrol gruplu gerçek deneysel desen benimsenmiş; İstanbul ili Ataşehir, Maltepe ve Bostancı ilçelerindeki devlet ilkokullarında öğrenim gören, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği'nden ortalamanın üzerinde puan alan 7-9 yaş aralığındaki 40 çocuk (20 deney, 20 kontrol) ve ebeveynleri araştırmaya dahil edilecektir. Deney grubuna Türk kültürel bağlamına uyarlanmış FCPT programı uygulanacak; kontrol grubuna ise araştırma süresince herhangi bir müdahalede bulunulmayacaktır. Nitel boyutta ise modelin kültürel uyarlamasına temel oluşturmak amacıyla ebeveynlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilecek ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenecektir. Veri toplama araçları olarak Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği ve Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği?Yenilenmiş (ÇADÖ-Y) Ebeveyn Formu kullanılacaktır. Nicel verilerin analizinde parametrik ve parametrik olmayan testlerin yanı sıra Güvenilir Değişim Endeksi hesaplanarak bireysel düzeydeki klinik değişim de değerlendirilecektir. Araştırma sonuçlarının, Türkiye'de aile merkezli oyun terapisi alanındaki kuramsal ve uygulamalı boşluğu doldurması; ruh sağlığı uzmanları, ebeveynler ve eğitimciler için somut bir referans kaynağı oluşturması beklenmektedir.