Üç Bileşenli Bir Farmasötik Formülasyonun Kantitatif Analizi İçin Üç Boyutlu Kalibrasyon Modelleri Kullanılarak Spektral Kromatografik Yöntemlerin Geliştirilmesi (21B0237001)
Ertekin Özkan Z. C., Bıyık E., Dinç E. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2021 - 2022
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Ocak 2021
- Bitiş Tarihi: Ocak 2022
Proje Özeti
Kromatografik analizlerdeki en önemli sorunlardan biri düşük kromatografik ayrımlardır. Analitlerin doğası gereği veya hızlı kromatografik analizi gerçekleştirmek için yüksek akış hızları ve düşük kolon uzunluklarının kullanımı nedeniyle tam olarak ayrılmamış piklerle sıklıkla karşılaşılır. Böyle koelüsyon sorunlarının çözümü için uzun süre ve emek gerektiren kromatografik çalışmalar yapmak yerine, üç boyutlu kromatografik verinin modellenmesi ve uygun kemometrik yöntemler kullanılarak piklerin matematiksel olarak ayrılması mümkündür. Bu projede, parasetamol, aspirin, askorbik asit ve guaifenesin içeren dörtlü karışımın analizi için analitlerin ayrılmamış piklerini içeren spektrokromatogramların oluşturduğu üç boyutlu kromatografik veriye paralel faktör analizi (PARAFAC) metodu uygulanmıştır. Kalibrasyon, validasyon ve gerçek numunelerin spektrokromatgramları ile üç boyutlu bir veri dizisi oluşturulmuştur. Bir sonraki adımda, bu üç boyutlu spektrokromtografik veri dizisi PARAFAC modeli kullanılarak dekompoze edilmiş ve spektral, kromatografik ve konsantrasyon profillerini gösteren üç trilineer bileşene ayrılmıştır. Bu bileşenlerden spektral ve kromatografik modlar analitlerin kalitatif analizi için, konsantrasyon modundaki profiller ise ticari preparatlardaki analitlerin kantitatif analizi için kullanılmıştır. Bu çalışma ile çok bileşenli numunelerin kısa sürede analizinde birleşik piklerin ayrımı için deneysel çaba yerine PARAFAC analizinin kullanılarak matematiksel olarak ayrılabileceği gösterilmiştir.